Działalność pożytku publicznego reguluje ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Jest to działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze określonych zadań publicznych, jak pomoc społeczna, działalność charytatywna, działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, wspomagania rozwoju przedsiębiorczości, techniki itp. (art. 4 wspomnianej ustawy). Rodzaj działalności, kwalifikowany jako działalność pożytku publicznego, jest wskazany w statucie organizacji – zwykle jako jej cel.

Działalność pożytku publicznego

Organizacja prowadzi działalność pożytku publicznego wtedy, kiedy realizując swoje statutowe cele prowadzi działania należące do któregokolwiek z wymienionych w ustawie obszarów zadań publicznych, ale na rzecz ogółu społeczności. Oznacza to, że działania te są skierowane albo do szerokiego kręgu adresatów/beneficjentów (np. działanie na rzecz podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej), albo też na rzecz grupy społecznej, wyodrębnionej z uwagi na różne kryteria (np. terytorialne, jak społeczność lokalna, czy też środowiskowe, jak społeczność szkolna bądź akademicka. Warunkiem uznania aktywności za działalność pożytku publicznego jest słabsza sytuacja życiowa lub materialna tej grupy w stosunku do ogółu społeczeństwa (tak będzie np. w przypadku osób niepełnosprawnych czy ofiar katastrof i klęsk żywiołowych). Tym samym nie będzie działalnością pożytku publicznego działalność kierowana jedynie do członków organizacji. Musi być ona adresowana do całego społeczeństwa, określonej społeczności lub grupy osób w trudnej sytuacji.

Status organizacji pożytku publicznego

Status organizacji pożytku publicznego (dalej OPP) to forma prawna organizacji, nadawana przez sąd na jej wniosek po spełnieniu warunków przewidzianych przez ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Potwierdzeniem uzyskania statusu OPP jest wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.

Zatem sama okoliczność, że organizacja prowadzi działalność, którą można kwalifikować jako działalność pożytku publicznego, nie powoduje, że staje się ona automatycznie OPP, nawet jeśli jednocześnie spełnia wszelkie wymogi przewidziane dla OPP przez ustawę. Dopiero po weryfikacji spełnienia tych wymogów przez sąd, organizacja może formalnie uzyskać status organizacji pożytku publicznego.

Przywileje organizacji pożytku publicznego

Nadanie statusu OPP przez sąd jest konieczne dla możliwości korzystania przez organizację z przywilejów OPP. Dopiero z chwilą uzyskania statusu OPP organizacja nabywa:

• prawo do otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych,

• prawo do nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji,

• możliwość korzystania z pomocy poborowych, skierowanych do odbycia służby zastępczej,

• możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego na preferencyjnych warunkach,

• możliwość angażowania do zbiórek publicznych małoletnich wolontariuszy;

• możliwość zwolnienia z podatku VAT, także zwolnienie od podatku dochodowego, podatku od nieruchomości, opłat skarbowych, opłat sądowych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych.








adw. Agnieszka Zielińska-Heluszka