Wystawa wizerunków transpłciowych kobiet

 

Fotografie prezentujące wizerunki transpłciowych kobiet i serię kolaży wykonanych przez bohaterki prac będzie można zobaczyć na wystawie w Instytucie Fotografii Fort w Warszawie. Wystawa "Ciało otwiera się wolno aż do serca" potrwa od piątku do końca listopada.

"Projekt dotyczy transpłciowych kobiet z Polski i Słowacji, ale ma on wymiar uniwersalny. Pomysł zrodził się jako kontynuacja wcześniejszych prac autorki, która przygląda się temu w jaki sposób konstruowane są wizualnie tożsamości kobiet" – powiedział PAP kurator wystawy Krzysztof Miękus.

Jak podkreślił, na tożsamość człowieka poza aspektem wizualnym składa się też jego przeszłość, wspomnienia i przeżycia. "W przypadku kobiet transpłciowych ma miejsce sytuacja nagłej zmiany. Mamy do czynienia z bohaterkami, które nie mają przeszłości bycia dziewczynkami. W jakiś sposób szukają tego potwierdzenia swojej nowej tożsamości w sferze wizualnej. Zdjęcia opowiadają o przemianie, którą te osoby przechodzą, a proces fotografowania był swego rodzaju rytuałem, do którego te bohaterki się przygotowywały" – wyjaśnił kurator.

W ekspozycji znalazło się 19 fotografii oraz kolaże wykonane przez bohaterki projektu. Autorka prosiła je, aby wykorzystując papier, nożyczki, klej i fragmenty kolorowych magazynów ilustrowanych odpowiedziały na pytanie czym jest kobiecość i tożsamość. "Intrygujące jest uświadomienie sobie, że ciała bohaterek zmieniają się fragmentami, a nie w całości" – mówił Miękus.

Według kuratora w odróżnieniu od organicznego rozwoju człowieka, w przypadku osób transpłciowych zachodzi bardzo radykalna przemiana. "To doświadczenie, do którego większość z nas nie jest się w stanie odnieść. Doświadczenie przemiany, które obejmuje tak podstawowe dla nas kategorie, jak płeć. Ta przemiana przebiega jednak etapami. Pewne części ciała są stopniowo zmieniane lub ulegają transformacji. Ciało mężczyzny zamienia się w Ciało kobiety, ale nie od razu, nie za jednym zamachem. Rewolucja dokonuje się na raty, ciao powstaje z części" – zaznaczył Miękus.

 

Jeden z poprzednich projektów Ilony Szwarc pt. Rodeo Girls ukazuje dziewczynki zaangażowane w kulturę rodeo w Teksasie i na południu USA, gdzie konserwatyzm obyczajowy narzuca kobietom jednoznacznie określone role społeczne. Tymczasem bohaterki Ilony uprawiają jeden z najbardziej męskich sportów, jakie można sobie wyobrazić, ale pozostają przy tym bardzo kobiece. Ta kobiecość znajduje też ujście w bardzo pięknym czesaniu i zdobieniu koni. Jak zaznaczył Miękus, w nowym projekcie fotografii sytuacja okazuje się podobna.

"Bohaterki są kobiece w swoich zachowaniach, wizerunku i tym, jak pozują. Wiadomo, że dla nich jest to pewnego rodzaju walka, coś, czego się muszą dopiero nauczyć (...) Każdy chce być indywidualny, a zarazem podpiąć się pod jedną grupę i masę. Nasza kultura jest w pewnym sensie rozerwana. Doceniamy indywidualizm pod warunkiem, że jest on osadzony w pewnych oczywistych ramach. Trudno nam zrozumieć i zaakceptować sytuacje niejednoznaczne" – ocenił.

Ilona Szwarc (ur. 1984) jest polską fotografką, absolwentką Uniwersytetu Yale oraz School of Visual Arts w Nowym Jorku. Obecnie mieszka i pracuje w Los Angeles. Najbardziej znane cykle artystki to dotyczące problemów kobiecej tożsamości "Rodeo Girls" i "American Girls".

Fotografie Szwarc były publikowane na całym świecie, m.in. przez The New York Times Magazine, The New Yorker, TIME, The UK Sunday Times Magazine, The Telegraph Magazine etc.

Szwarc jest autorką kilku wystaw indywidualnych, m.in. w Foley Gallery w Nowym Jorku, Claude Samuel Galerie w Paryżu, Amerika Haus w Monachium oraz Maison de la Photographie w Lille. Jej fotografie były pokazywane na wystawach grupowych w Nowym Jorku, Londynie, Bilbao, Amsterdamie, Łodzi, Chicago oraz w Regen Projects w Los Angeles oraz Danziger Gallery w Nowym Jorku.

Zdobyła wiele prestiżowych nagród, wśród których do najważniejszych należą: Nagroda Richarda Bensona Prize for Excellence in Photography (Yale University, 2015), Nagroda Arnolda Newmana Prize for New Directions in Photographic Portraiture (Arnold and August Newman Foundation, 2014) oraz World Press Photo (World Press Photo Foundation, 2013).

Źródło: