Kraków. Ryszard Koziołek odebrał Nagrodę im. Kazimierza Wyki

Ryszard Koziołek, literaturoznawca, eseista i nauczyciel akademicki, został tegorocznym laureatem  Nagrody im. Kazimierza Wyki, przyznawanej wspólnie przez Marszałka Województwa Małopolskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki oraz krytyki literackiej i artystycznej. Jak powiedział redaktor Jan Pieszczachowicz, pomysłodawca nagrody i członek jury, w twórczości Ryszarda Koziołka, a zwłaszcza w jego najnowszej książce „Dobrze się myśli literaturą”, jury dostrzegło połączenie pewnej świeżości z otwartością, wychodzące poza ustalone ramy krytyki literackiej. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w Sali Obrad im. Stanisława Wyspiańskiego w Urzędzie Miasta Krakowa.

 

– Nazwisko Profesora Wyki mówi samo za siebie. Zapisał się w historii literatury w sposób zupełnie wyjątkowy. Nagroda jego imienia jest bardzo konkretna, precyzyjnie uzasadniana i zawsze otrzymują ją ci, którzy na nią zasługują. Dotychczas trafiała głównie w ręce krakowian, przedstawicieli tutejszego środowiska naukowego, w tym roku laureatem zasłużenie został Ryszard Koziołek z Uniwersytetu Śląskiego. Trzeba jednak zaznaczyć, że jest tu pewna ciągłość, ponieważ profesor Wyka był osobą, która łączyła Kraków ze Śląskiem, odegrał bardzo istotną rolę w tworzeniu Uniwersytetu Śląskiego – powiedział prezydent Jacek Majchrowski, gratulując laureatowi. Jak przypomniano później, to właśnie na tamtejszym uniwersytecie prof. Kazimierz Wyka wygłosił swoje dwa ostatnie wykłady.

Jury wybierało w tym roku spośród sześciu kandydatów, byli wśród nich m.in. Ewa Bieńkowska i Paweł Próchniak. Werdykt oficjalnie ogłosił redaktor Jan Pieszczachowicz. – Po ożywionej dyskusji jury postanowiło przyznać tę nagrodę Ryszardowi Koziołkowi niemal jednomyślnie, co w przypadku kandydata, który pojawił się po raz pierwszy na tym forum, ma wielkie znaczenie – powiedział Pieszczachowicz i zaznaczył, że jednym z powodów takiej decyzji było to, że twórczość laureata spełnia kryterium nowości, wnosi pewną świeżość, a jednocześnie jest bardzo otwarta.

Ryszard Koziołek jest wybitnym znawcą prozy Henryka Sienkiewicza i Teodora Parnickiego. Eseje i szkice literackie o prozie współczesnej publikuje m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Polityce”, „Tygodniku Powszechnym”. Urodził się w 1966 r. w Bielsku-Białej. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Śląskim, gdzie obecnie jest profesorem w Instytucie Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego. Jest współzałożycielem i dyrektorem Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych UŚ, prorektorem ds. kształcenia i studentów UŚ (od 2013). W latach 2012–2015 był jurorem Nagrody Literackiej Nike. Ostatnio w Wydawnictwie Czarne ukazała się jego najnowsza książka „Dobrze się myśli literaturą” – zbiór esejów o praktykowaniu wiary w literaturę, w której przekonuje, że ilekroć próbujemy coś wyjaśnić, porozumieć się z innym lub wyrazić własne emocje, jesteśmy skazani na literaturę. W dorobku Ryszarda Koziołka są także: „Zdobyć historię. Problem przedstawienia w »Twarzy księżyca « Teodora Parnickiego” (1999), wstęp i opracowanie tekstu powieści Teodora Parnickiego „Tylko Beatrycze” w serii „Biblioteka Narodowa” (I 304, 2002), „Ciała Sienkiewicza. Studia o płci i przemocy” (2009, Nagroda Literacka GDYNIA w kategorii eseistyka), „Znakowanie trawy albo praktyki filologii” (2011).

 

Nagroda Marszałka Województwa Małopolskiego i Prezydenta Miasta Krakowa im. Kazimierza Wyki przyznawana jest w dziedzinie krytyki literackiej, eseistyki i historii literatury. Bardzo wysoko oceniana zarówno przez teoretyków literatury i sztuki, jak i samych twórców, należy obecnie do nielicznych w tym zakresie nagród w Polsce. Idea przyznawania nagrody narodziła się w 1975 r. po śmierci prof. Kazimierza Wyki. Jan Pieszczachowicz – ówczesny prezes Krakowskiego Oddziału Związku Literatów Polskich – wystąpił z ideą powołania nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki, krytyki literackiej i artystycznej. Ustanowienie nagrody było wyrazem hołdu dla prof. Kazimierza Wyki, wybitnego historyka literatury, krytyka, eseisty, znawcy sztuki, animatora życia kulturalnego, humanisty o niezwykłej energii i artystycznej wyobraźni, twórcy krakowskiej szkoły krytyki.