Zakrzepica żył głębokich to zakrzep krwi, który tworzy się wewnątrz żyły, zwykle głęboko w nodze. Z jej powodu umiera co czwarta osoba na świecie, w Polsce jest to ponad 50 tys. pacjentów rocznie. Choroba przebiega bezobjawowo i dotyka ludzi bez względu na wiek. Niebezpieczeństwo polega na tym, że część skrzepu może się oderwać i przepłynąć przez krwioobieg. Może utknąć w płucach i zablokować przepływ krwi, powodując uszkodzenie narządu lub śmierć.

Zakrzepica żył głębokich

Zakrzepica bardzo często objawia się spuchnięciem lewej nogi poniżej kolana, zaczerwienieniem, tkliwością lub bólem w okolicy zakrzepu. Niestety, w ponad połowie procent przypadków choroba nie daje żadnych objawów. Zakrzepica zabrała Kamilę Skolmowską, 2 dni przed śmiercią skarżącą się na ból łydki, który ustąpił po rozmasowaniu przez masażystę. Jak się okazało, skrzep przedostał się w kierunku serca, co spowodowało zator tętnicy płucnej.

infoplanet zdrowie cichy zabojca zakrzepica zyl glebokich

Najpoważniejszym powikłaniem zakrzepicy jest zator tętnicy płucnej, w przypadku którego nawet 70% pacjentów nie jest wcześniej zdiagnozowanych. Skrzep, który przenosi się do płuc i blokuje dopływ krwi, może powodować trudności w oddychaniu, niskie ciśnienie krwi, omdlenia, szybsze bicie serca, ból w klatce piersiowej i odkrztuszanie krwi. Przy tego typu objawach należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Zakrzepica może zostać spowodowana przez wszystko, co uszkadza wewnętrzną wyściółkę żyły – operację, uraz lub układ odpornościowy. Jeśli krew jest gęsta lub płynie powoli, najprawdopodobniej utworzy skrzep, szczególnie w żyle, która jest już uszkodzona. Ludzie, którzy mają zaburzenia genetyczne lub więcej estrogenu w organizmie, są bardziej narażeni na zakrzepy krwi. Osoby z wyższym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy to również pacjenci: z rakiem, po operacjach, leżący, starsi, palący, z nadwagą lub otyłością, a także długi czas pozostający bez ruchu.

Ryzyko zakrzepicy

Ciąża i pierwsze 4 do 6 tygodni powodują, że kobiety są bardziej narażone na zakrzepicę. Mają wyższy poziom estrogenu, co może ułatwić tworzenie skrzepów krwi. Nacisk rozszerzającej się macicy może również spowolnić przepływ krwi w żyłach, a jeszcze bardziej zwiększyć ryzyko mogą niektóre zaburzenia krwi. Podobnie jak ciąża, ilość estrogenu we krwi kobiety zwiększają pigułki antykoncepcyjne i niektóre sposoby leczenia objawów menopauzy. Czynniki te sprawiają, że rośnie możliwość wystąpienia zakrzepów.

infoplanet zdrowie cichy zabojca zakrzepica ryzyko

Podróżowanie do nowych i odległych miejsc może być ekscytujące! Badania pokazują jednak, że dalekie podróże trwające ponad 4 godziny, podwajają ryzyko rozwoju zakrzepicy. Nie ma znaczenia, czy jedziesz samolotem, autobusem, pociągiem czy samochodem. Kiedy siedzisz w jednym miejscu i nie poruszasz się, przepływ krwi zwalnia. Należy zadbać, aby w ciągu długiego przebywania w jednym miejscu przynajmniej raz w ciągu godziny wstać i wykonać kilka przysiadów lub zrobić kilkanaście kroków.

Gdy zniknie skrzep, czasem pojawiają się długotrwałe skutki zakrzepicy w postaci zmiany koloru skóry lub obrzęku w miejscu zakrzepu. Objawy, zwane zespołem pozakrzepowym, pojawiają się czasem nawet rok po zakrzepie.

Zakrzepica – zapobieganie

Jeśli wybierasz się w dłuższą podróż, powinieneś pomyśleć o odpowiednim ubiorze. Specjalne skarpetki, które wywierają delikatny ucisk na nogi, zwiększają ruch krwi, dzięki czemu pomagają zapobiegać w tworzeniu się zakrzepów. Kiedy możesz, usiądź z nogami podniesionymi do góry, ułatwisz wówczas przepływ krwi co pomoże zmniejszyć obrzęk i dyskomfort spowodowany zakrzepicą.

infoplanet zdrowie cichy zabojca zakrzepica zapobieganie

Użyj swoich mięśni, aby poprawić przepływ krwi. Działaj szczególnie na dolne partie nóg. Kiedy nie jesteś aktywny – na przykład przy biurku – rób przerwy, aby rozprostować nogi. Regularne ćwiczenia pomagają utrzymać zdrową wagę, a także obniżają ryzyko wystąpienia zakrzepów.

Podczas podróży trwającej ponad 4 godziny unikaj obcisłych ubrań i pij dużo wody. Wstań i spaceruj co najmniej 5 minut co godzinę. Jeśli musisz pozostać na swoim miejscu, rozciągnij się i ruszaj nogami. Spróbuj zaciskać i rozluźniać mięśnie łydek i ud albo podnosić i opuszczać coś palcami stóp na podłodze.

Najczęstszym sposobem leczenia zakrzepicy są leki zwane antykoagulantami. Chociaż są znane jako rozcieńczalniki krwi, tak naprawdę jej nie rozcieńczają a sprawiają, że jest mniej lepka, co zapobiega tworzeniu się nowych zakrzepów krwi. Nie mogą zerwać skrzepu, który już powstał, ale dadzą organizmowi czas na rozpuszczenie go. Mogą jednak powodować krwawienie wewnątrz ciała, ból, wymioty lub zabarwione krwią stolce. W przypadku wystąpienia takich objawów, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Źródła: MedlinePlus: „Deep Vein Thrombosis”, National Heart Lung and Blood Institute: „What Causes Deep Vein Thrombosis?”, National Heart Lung and Blood Institute: „How is Deep Vein Thrombosis Treated?”

kup artykuly platne