Testosteron to hormon, który pojawia się zarówno w organizmie mężczyzny, jak i kobiety. Jednak to tym pierwszym przypisywane jest głównie jego działanie. Nie dzieje się tak bez przyczyny. Przeczytaj, co oznacza niski poziom testosteronu i czy warto zadziałać, aby przywrócić go do normy.

Czy to tylko hormon gniewu?

Testosteron jest niezbędny do rozwoju mężczyzn oraz ich funkcji seksualnych. To hormon produkowany głównie w jądrach, któremu przypisuje się odpowiedzialność za budowanie masy mięśniowej i kostnej, produkcję plemników i popęd płciowy. Wpływa on jednak również na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, gęstość kości i produkcję krwinek czerwonych.

 

W normalnie rozwijającym się organizmie szczytowa ilość testosteronu w organizmie obserwuje się we wczesnej dorosłości. Po osiągnięciu wieku 30 lat jego poziom powoli zmniejsza się – spada o 1% w skali roku. Jest to normalna część procesu starzenia.

Choć testosteron bywa nazywany hormonem agresji i kojarzony głównie z mężczyznami – jest również niezbędny do prawidłowej pracy organizmu kobiety. Wytwarzają go jajniki i kora nadnerczy, a w czasie ciąży – łożysko.

Zalecenia i normy

Dolny limit poziomu testosteronu u mężczyzn wynosi około 300 nanogramów na 0,1 g masy ciała, a górna granica normy – około 1000–1200 nanogramów. Należy odróżnić związany z wiekiem naturalnie niski poziom testosteronu od chorobowo, który nie ma związku z tym czynnikiem i powinien budzić niepokój.

 

Zbyt wysoki poziom testosteronu powoduje kłopoty zdrowotne – podwyższony cholesterol, który prowadzi do chorób układu krążenia. U kobiet może wywoływać nowotwory jajników i szyjki macicy oraz rozrost błony śluzowej macicy, zaś u mężczyzn – zlepianie się płytek krwi i kłopoty z opanowaniem agresji.

Jak niski może być niski testosteron?

Niski poziom testosteronu oznacza niedostateczną produkcję lub jej całkowity brak u mężczyzn i kobiet. Przyczyny obejmują choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, zakażenia, otyłość lub inne stany hormonalne.

 

Objawy niskiego testosteronu obejmują zmianę wzorców snu, niskie libido, zmniejszenie masy mięśniowej, dysfunkcje seksualne, bezdech senny, bezpłodność, wahania emocjonalne, osłabienie i wzrost wagi. Można go wykryć najczęściej przez powiązanie objawów ze stężeniem testosteronu we krwi.

Bądź na poziomie – poddaj się terapii

Wśród przyczyn niskiego poziomu testosteronu wymienia się otyłość, cukrzycę (typu 2), przewlekłe choroby (szczególnie wątroby lub nerek), zaburzenia hormonalne, zakażenia, a także zażywanie leków oraz narkotyków.

Leczenie niskiego poziomu testosteronu w hipogonadyźmie (niewłaściwe funkcjonowanie jąder lub jajników) jest w pełni zaakceptowaną terapią. Bardziej kontrowersyjne jest zapobieganie niedoborowi testosteronu u starszych mężczyzn. Wówczas działania powinno się omówić z lekarzem.

 

Jeżeli zapadnie decyzja o podjęciu leczenia, istnieje kilka sposobów podawania testosteronu:



  • plaster przezskórny – zwykle stosowany raz dziennie, zaleta: prosta aplikacja,




  • żele stosowane bezpośrednio na skórę – dawkowanie jest trudniejsze, chociaż są one dostępne w pojedynczych opakowaniach lub jako wstępnie zmieszane,




  • wstrzyknięcie bezpośrednie,




  • granulki – mogą być wszczepione do tkanki miękkiej, gdzie uwalniają testosteron.



Choć testosteron jest również dostępny w formie pigułki, niektórzy eksperci uważają, że jego długoterminowe stosowanie szkodliwie wpływa na wątrobę. Dlatego zaleca się inne rodzaje podania.

Powinienem zażywać testosteron?

Pewnej odpowiedzi na to pytanie wciąż nie ma. Terapia jest akceptowana jako leczenie hipogonadyzmu, ale u osób w podeszłym wieku należy rozważyć terapię testosteronem dopiero po przeanalizowaniu z lekarzem skutków ubocznych i możliwych zalet terapii.

 

Możliwe ryzyko związane ze stosowaniem testosteronu w przypadku normalnego starzenia się mężczyzn obejmuje:



  • stymulację wzrostu gruczołu krokowego (łagodny przerost gruczołu krokowego) i możliwy rozrost istniejącego raka gruczołu krokowego,




  • reakcje skórne,




  • ograniczenie produkcji spermy i kurczenie się jądra,




  • nadprodukcja czerwonych krwinek – co może być przyczyną ataku serca,




  • wzrost zdarzeń sercowo-naczyniowych.



Nie ma jasnego dowodu, że terapia testosteronem jest pomocna w odwróceniu wszelkich skutków procesu naturalnego starzenia się. Czy mimo to jesteście gotowi zaryzykować?