Gdy kraje rozwijają się ekonomicznie, ludzie żyją dłużej. Eksperci od rozwoju od dawna wierzą, że dzieje się tak dlatego, że więcej pieniędzy wydłuża okres życia, ale nowe badanie sugeruje, że edukacja może odgrywać większą rolę. Odkrycie ma ogromne znaczenie dla wydatków na zdrowie publiczne.

Długość życia

W 1975 roku ekonomiści spekulowali na temat rosnącej średniej długości życia w stosunku do zamożności krajów i stwierdzili, że samo bogactwo zwiększa długowieczność. Wydawało się to oczywiste: wszystko, czego ludzie potrzebują, aby być zdrowi – od żywności po opiekę medyczną – kosztuje.

infoplanet lifestyle edukacja czy pieniadze dlugosc zycia

Wkrótce okazało się jednak, że nie wszystkie dane pasują do tej teorii. Ożywienie gospodarcze nie zawsze oznaczało dłuższe życie. Ponadto, zysk produktu krajowego brutto (PKB) powodował coraz większe zyski w średniej długości życia w miarę upływu czasu, tak jakby coraz tańsze było dłuższe życie.

Co więcej, w latach 80. badacze stwierdzili, że wzrost umiejętności czytania i pisania bardziej niż zamożność wiązał się ze zwiększeniem średniej długości życia. Wreszcie, lepiej wykształceni ludzie w każdym kraju żyją dłużej niż ich mniej wykształceni rodacy. Ale tacy ludzie też wydają się być bogatsi, więc trudno było rozszyfrować, który czynnik zwiększa długość życia.

Bogactwo to długowieczność?

Wolfgang Lutz z Międzynarodowego Instytutu Analizy Stosowanych Systemów w Wiedniu i współpracownicy zebrali średnie dane o PKB na osobę, długości życia i latach nauki w 174 krajach, za lata 1970-2010. Szczegółowe badania matek sugerują, że dzieci osób bardziej wykształconych, a nie bogatszych, częściej przeżywają.

infoplanet lifestyle edukacja czy pieniadze bogactwo

Okazało się, że podobnie jak w 1975 roku bogactwo wiązało się z długowiecznością. Ale korelacja między długowiecznością a latami nauki była bliższa, z bezpośrednią relacją, która nie zmieniała się z upływem czasu, tak jak ma to miejsce w przypadku bogactwa. Kiedy zespół umieścił oba te czynniki w tym samym modelu matematycznym, odkryto, że różnice w edukacji dokładnie przewidywały różnice w długości życia, podczas gdy zmiany w bogactwie nie miały większego znaczenia.

Lutz argumentuje, że skoro uczenie się trwa wiele lat przed osiągnięciem oczekiwanej długości życia, korelacja ta odzwierciedla przyczynę: lepsza edukacja prowadzi do dłuższego życia. Ma również tendencję do zwiększania bogactwa, dlatego też dobrobyt i długowieczność również są ze sobą skorelowane.

infoplanet lifestyle edukacja czy pieniadze edukacja

– Ale co jest ważne, bogactwo nie wydaje się napędzać długowieczności, jak sądzili eksperci – tak naprawdę edukacja napędza jedno i drugie. Uważa, że tak jest, ponieważ edukacja stale poprawia zdolności poznawcze człowieka, umożliwiając lepsze planowanie i samokontrolę przez resztę życia. Pomysł ten jest wspierany przez fakt, że ludzie, którzy są bardziej inteligentni, wydają się żyć dłużej – przekonuje Lutz.

Styl życia

– Niektórzy specjaliści medyczni mogą nie lubić tych odkryć – mówi Lutz, ponieważ sugerują, że szkoły mogą być lepszą inwestycją zdrowotną niż szpitale o wysokich technologiach.

– To potwierdza edukację jako główny społeczny wyznacznik zdrowia, koncepcję, którą WHO aktywnie promuje – potwierdza Rüdiger Krech ze Światowej Organizacji Zdrowia.

infoplanet lifestyle edukacja czy pieniadze styl zycia opieka medyczna

W rzeczywistości Krech twierdzi, że stan edukacji będzie ważniejszy dla zdrowia, ponieważ choroby takie jak cukrzyca – która może być powszechniejsza z powodu wyboru stylu życia – nadal prześcigają choroby zakaźne jako główne ograniczenia życia.

– To bardzo trudny problem ekonometryczny – komentuje Sangheon Lee z Międzynarodowej Organizacji Pracy ONZ w Genewie, sugerując, że edukacja wpływa na długość życia, ale ma wątpliwości, czy proste modele, mogą w pełni rozwiązać przyczynę i skutek – ze zdrowiem, bogactwem i edukacją, które wpływają na siebie nawzajem.

infoplanet lifestyle edukacja czy pieniadze styl zycia

Lutz jednak mówi o ekstremalnych przykładach. Kuba jest biedna, ale ma wyższą średnią długość życia niż Stany Zjednoczone, ponieważ jest dobrze wykształcona. Tymczasem w bogatej w ropę naftową, ale słabo wykształconej Gwinei Równikowej, ludzie rzadko dożywają 60 lat.