Mona Lisa słynie z dwóch rzeczy: tajemniczego uśmiechu i przejmującego spojrzenia, które podobno podąża za widzami po pokoju. Rzeczywiście, światowej sławy obraz Leonarda da Vinci, znany również jako „La Gioconda”, stanowi źródło zjawiska naukowego: efekt Mona Lisa – wrażenie, że osoba na obrazie zawsze patrzy na widza bez względu na to, gdzie stoisz.

infoplanet lifestyle efekt mona lisa badania

Według opublikowanych w czasopiśmie „Percepcja” badań naukowców z niemieckiego Uniwersytetu w Bielefeld, jest jeden obraz, który nie demonstruje efektu Mona Lisa: sama Mona Lisa. Zdaniem naukowców osoba na obrazie spogląda około 15 stopni w prawo – na prawe ucho widza lub przez ramię. Określenie takiego spojrzenia profesor nadzwyczajny w Centrum Doskonałości Uniwersytetu w Bielefeld – Cognitive Interaction Technology (CITEC) Gernot Horstmann oraz jego asystent badawczy Sebastian Loth uzyskali, prosząc o ocenę 24 ochotników.

Zamiast pytać każdego z uczestników, czy czują na sobie wzrok Mony Lisy w sposób binarny i narażać się na wpływ istniejących wśród ochotników przekonań, wyświetlili słynny obraz na ekranie komputera i poprosili uczestników o zmierzenie kierunku spojrzenia na dwumetrowej podstawie stolarskiej umieszczonej poziomo między nimi a ekranem. Odległość pomiędzy uczestnikami a ekranem komputera pozostała taka sama (66 cm), ale przez cały czas próby linijka była przesuwana bliżej lub dalej od ekranu.

infoplanet lifestyle efekt mona lisa efekt

Naukowcy zmieniali także rozmiar i widoczną powierzchnię Mona Lisy, aby ustalić, czy na jej postrzeganie miały wpływ poszczególne elementy twarzy. Uczestnicy zostali poproszeni o reakcję na obraz przy różnych stopniach powiększenia – pomiędzy 30% a 70%. Okazało się, że uczestnicy badania widzieli elementy, które zawierały tylko oczy i nos, a także te pokazujące całą głowę. Co ciekawe, poprzednie badania wskazują inny zakres efektu Mona Lisa: podmiot obrazu wydaje się patrzeć na widza, jeśli jego spojrzenie znajduje się w granicach 5 stopni w lewo lub w prawo.

Spojrzenie Mona Lisy zostało zmierzone przez uczestników badania pod kątem średnio 15,4 stopni w prawo. Uznano więc, że Mona Lisa zdecydowanie nie patrzy na swoją publiczność. Mimo to, jak podsumowują Horstmann i Loth, nie ma wątpliwości co do istnienia efektu Mona Lisa. Po prostu nie występuje on z Mona Lisą.

Źródło: CNN

kup artykuly platne