Aretha Franklin, Królowa Duszy, głos ruchu na rzecz praw obywatelskich, największa piosenkarka wszechczasów i wznoszący się duch w ciemnościach zmarła w swoim domu w Detroit, w otoczeniu przyjaciół i rodziny. Miała 76 lat.

Cudowne dziecko

Aretha Franklin urodziła się w Memphis, w stanie Tennessee, 25 marca 1942 roku, jako czwarte z piątki dzieci słynnego aktywisty i kaznodziei baptystów, Reverenda C.L. Franklina (znanego jako „The Man With the Million Dollar Voice”, docenionego za dziesiątki płyt kazań nagranych dla Chess Records) i Barbary Siggers Franklin, piosenkarki gospel, która zmarła, gdy Aretha miała 10 lat.

Aretha czarowała głosem już jako mała dziewczynka; wówczas zaczęła śpiewać przed kongregacją ojca, która uznała ją za cudowne dziecko, a później wykonała niektóre z jej najwcześniejszych nagrań, powstałych w kościele ojca.

Podczas trasy koncertowej Aretha zaprzyjaźniła się z muzykami, którzy wykonywali muzykę R&B. Sam Cooke i Lou Rawls, stali się dla niej inspiracją. Czerpała z ich wiedzy, gdy – jako osiemnastolatka – rozpoczęła przygodę z muzyką rozrywkową.

Poszukiwania twórcze

Po początkowym nieudanym kontrakcie z Columbia Records w 1960 roku Franklin podpisała kontrakt z Atlantic Records. W 1966 roku nawiązała współpracę z producentem Jerrym Wexlerem i znanym zespołem studyjnym Muscle Shoals. Szybko osiągnęła sukces, a jej piosenki w kolejnych latach święciły triumfy na listach przebojów. Szczególną popularność zyskały utwory: „Kocham cię, kocham”, „Myśl”, „Łańcuszek głupców”, „Mówię małą modlitwę”, „ Słodkie dziecko”, „Odkąd cię nie ma”, „Szacunek” i „Ty mnie stworzyłeś”.

W roku 1968 znalazła się na okładce magazynu „Time”, zatytułowanym „The Sound of Soul”. Ten właśnie gatunek muzyki, Aretha określiła kiedyś jako „możliwość pokazania tego, co dzieje się wewnątrz… aby ludzie czuli to, co ty czujesz”.

W 1972 roku Aretha powróciła do muzyki gospel, nagrywając album „Amazing Grace” w New Temple Missionary Baptist Church w Los Angeles. Pracowała nad nim przez dwie noce, które zostały sfilmowane przez Sydney'a Pollacka w filmie dokumentalnym, dotąd nieopublikowanym Album zdobył podwójną platynę i został okrzyknięty "największym albumem gospel wszechczasów”.

Artystka wyjątkowa

Od samego początku Aretha Franklin była wyjątkową postacią na scenie muzycznej. Wyjątkowa pieśniarka, obdarzana zaszczytami przez kolejnych prezydentów, była kobietą nietuzinkową. Pierwszego z czterech synów urodziła w wielu 12 lat. Gdy była już sławna, wciąż sama wnosiła swoje rzeczy na scenę, gdyż zakładała, że ludzie nie będą nosić jej garderoby.

– Większość artystów wchodzi do studia na tydzień, miesiąc, a niektórzy na miesiące, pracując tak długo, aż osiągną właściwy wynik. Aretha jest perfekcjonistką. Nagrywa na jednej sesji. Nigdy nie robi więcej niż trzy podejścia – powiedział jej wieloletni współpracownik Clive Davis w 2016 roku.

W 1987 roku Aretha stała się pierwszą kobietą, która została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame; rok wcześniej stan Michigan ogłosił, że jej głos jest „naturalnym zasobem”. W 2014 roku nazwano jej imieniem asteroidę. Sześć lat wcześniej wygrała swoją ostatnią nagrodę Grammy, 18. z tej instytucji, co zalicza Arethę Franklin do najbardziej uhonorowanych artystów w historii nagrody.

Aktywnie na emeryturze

– To, co ją wyróżnia, to jej muzyczna inteligencja – napisał David Remnick w „The New Yorker” w 2016 roku, w artykule, który zatytułował: „Centralne miejsce Franklin w amerykańskiej muzyce i duchu… niezaprzeczalne” i zacytował muzyka Billy'ego Prestona, który nazwał ją „najlepszą pieprzoną piosenkarką, jaką ten pieprzony kraj kiedykolwiek wyprodukował”.

W późniejszych latach pieśniarka miała problemy zdrowotne, a w lutym 2017 roku powiedziała miejscowej stacji radiowej z Detroit, że planuje przejść na emeryturę.

– Czuję się bardzo, bardzo wzbogacona i usatysfakcjonowana z powodu tego, jak przebiegała moja kariera, oraz gdzie teraz jestem – powiedziała, choć nie oznaczało to całkowitego braku koncertów. – Nie zamierzam usiąść i nic nie robić. To też nie byłoby dobre – stwierdziła.

Wyznała, że ma pełną kontrolę twórczą nad przygotowywanym filmem opartym na jej autobiografii z 1999 roku, Aretha: From These Roots”. W styczniu 2018 roku ogłoszono, że Jennifer Hudson będzie grała tytułową rolę w produkcji.


kup artykuly platne