Niezdrowe odżywianie od dawna było łączone z otyłością. Jednak nowe badanie sugeruje, że głównym winowajcą nadmiernych kilogramów może nie być spożywanie posiłków o późnych porach, a brak snu. Współczesne odkrycia dowodzą, że zakłócony sen zmienia nasz metabolizm, zwiększając tendencje organizmu do magazynowania tłuszczu.

Nowe badanie snu

Wyniki przeprowadzonych analiz pomagają zrozumieć, w jaki sposób zaburzenia snu wpływają na rytm zegara biologicznego, zwiększając ryzyko wielu problemów zdrowotnych, od chorób serca po cukrzycę. Jonathan Cedernaes, profesor neurologii szwedzkiego Uniwersytetu w Uppsali oraz główny autor raportu, stwierdził, że wyniki wskazują na „niezastąpioną funkcję, jaką pełni sen”.

– Sen to nie tylko odpoczynek, pełni on też wiele funkcji, z których nie zawsze zdajemy sobie sprawę – powiedział.

infoplanet zdrowie brak snu przyczyna otylosci nowe badanie

Związek braku snu (spowodowany np. pracą zmianową) z ryzykiem otyłości i cukrzycy wielokrotnie wykazywały statystyki. Jednak przyczyny tego typu zależności są zwykle złożone i trudne do wyjaśnienia. Niewystarczająca ilość snu wydaje się zakłócać działanie hormonów, które kontrolują apetyt i uczucie sytości. Ci, którzy śpią mniej, mają więcej czasu na jedzenie, mogą być zbyt zmęczeni, aby ćwiczyć oraz trudniej jest im oprzeć się pokusie podjadania. Poprzednie analizy przeprowadzone przez Cedernaesa i jego współpracowników wykazały, że nawet krótki okres pozbawienia snu skłaniał ludzi do jedzenia więcej i wybierania pokarmów o większej liczbie kalorii.

Co gorsza – otyłość zwiększa ryzyko bezdechu sennego oraz problemu z oddychaniem, który sam w sobie zaburza jakość snu. Najnowsze badania dostarczają dowodów na to, że pozbawienie snu ma bezpośredni wpływ na podstawowy metabolizm i równowagę między ilością tłuszczu a masą mięśniową w naszym organizmie.

Sen a tkanka tłuszczowa

W badaniu, którego efekty opublikowano w czasopiśmie Science Advances, 15 zdrowych ochotników uczestniczyło w 2 sesjach testowych. Pobrano wtedy próbki ich tkanki tłuszczowej i mięśniowej oraz krwi. Po jednej nieprzespanej nocy tkanka tłuszczowa wykazywała zmiany w aktywności genów, które są związane z komórkami zwiększającymi ich skłonność do absorbowania lipidów, a także do proliferacji. Natomiast w mięśniach naukowcy dostrzegli zredukowane poziomy białek strukturalnych, które są budulcem wymaganym przez organizm do utrzymania i budowy masy mięśniowej.

infoplanet zdrowie brak snu przyczyna otylosci sen a tkanka

– Utrata snu sama w sobie zmniejsza ilość białek, które są kluczowymi składnikami mięśni – powiedział Cedernaes, zaznaczając jednak, że jest możliwe, iż dieta i ćwiczenia fizyczne mogą przeciwdziałać tym zmianom.

Wcześniejsze badania epidemiologiczne wykazały również, że pracownicy zmianowi oraz ci, którzy śpią mniej, mają niższą masę mięśniową. Może to wynikać częściowo z czynników związanych ze stylem życia, ale obecne prace udowadniają, że istnieją także podstawowe biologiczne mechanizmy.

Związek pomiędzy deprywacją snu a chorobami budzi coraz większe obawy w obliczu coraz większych zmian wzorców snu i odpoczynku na całym świecie. I słusznie, gdyż wspomniane badanie wykazało również wzrost stanu zapalnego w organizmie po deprywacji snu, co jest znanym czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2. Autorzy pracy stwierdzili, że w przyszłości konieczne będzie wykazanie, czy krótkoterminowe zmiany, które zidentyfikowali, utrzymują się w dłuższej perspektywie czasowej.