Z raportu ONZ opublikowanego 3 czerwca wynika, że zanieczyszczenie powietrza we wszystkich większych miastach Bałkanów Zachodnich znajduje się na alarmującym poziomie. Zgodnie z wyliczeniami, taka jakość powietrza może spowodować skrócenie oczekiwanej długości życia o ponad rok.

Groźne powietrze

Opublikowany raport to efekt kontroli trwającej 274 dni w Albanii, Bośni i Hercegowinie, Kosowie, Czarnogórze, Macedonii Północnej i Serbii. Powstał w ramach Programu Środowiskowego Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) i został opracowany we współpracy z Światową Organizacją Zdrowia (WHO), a także instytucjami monitorującymi zarządzanie jakością powietrza.

infoplanet ekologia i zdrowie zanieczyszczenie zabierze rok zycia grozne powietrze

– Ludzie na Bałkanach Zachodnich są narażeni na koncentrację zanieczyszczeń powietrza należącą do najwyższych w Europie i przekraczającą do pięciu razy krajowe i unijne wytyczne. Główną przyczyną tak wysokiego poziomu zanieczyszczeń jest brak dostępu do energii ze źródeł odnawialnych – wskazuje raport.

Ze zgromadzonych danych wynika, iż w monitorowanych krajach Bałkanów Zachodnich czynnych jest 15 elektrowni węglowych. W 5 krajach część z nich używa przestarzałych urządzeń, przez co emituje dwutlenek siarki, tlenek azotu oraz pyły, które trafiają do powietrza. Co więcej, spośród 7,3 miliona przebadanych budynków aż 88% korzysta z własnych systemów grzewczych, które nieefektywnie zużywają energię.

Stan powietrza a stan zdrowia

Efekty takiego zarządzania jakością powietrza skutkują spadkiem stanu zdrowia mieszkańców Bałkanów Zachodnich. Z zastosowanych w raporcie obliczeń wynika, iż z powodu zanieczyszczenia powietrza w ciągu ostatnich 10 lat szacunkowo utraconych zostało 130 tys. lat życia, z czego 20% dotyczyło osób przez 65. rokiem życia.

infoplanet ekologia i zdrowie zanieczyszczenie zabierze rok zycia onz

– W 18 miastach objętych badaniem zanieczyszczenie powietrza przyczynia się do znaczącej liczby przedwczesnych zgonów. Zanieczyszczenie powietrza w miastach Bałkanów Zachodnich stanowi w 15–19% przyczynę śmiertelności i skraca oczekiwaną długość życia o 1,1–1,3 lat – potwierdza raport.

Raport donosi również, iż na terenach badanych miast dopuszczalne poziomy dziennego narażenia na PM10 (cząsteczki sadzy i innych substancji) przekraczano w czasie 120–180 dni w ciągu roku. To kilkakrotnie więcej niż ilość dopuszczalna przepisach UE, które ograniczają dozwolone dni przekraczania dopuszczalnych poziomów dziennego narażenia na PM10 do 35 na rok.