Karłowate krzewy, trawy i inne rośliny występujące w Arktyce osiągają coraz większe rozmiary. Ta obserwacja została przez naukowców opublikowana w czasopiśmie Nature jako odkrycie na podstawie analiz pomiarów prowadzonych przez ponad 30 lat.

Krótki okres wegetacji w Arktyce wyklucza występowanie drzew. Zamiast tego krajobraz tundry zasiedlają niewielkie, karłowate gatunki właściwie przylegające do ziemi. Jednak już wkrótce może się to zmienić. W ostatnich dziesięcioleciach region odnotował jedne z najszybszych wskaźników ocieplenia klimatu na planecie. Nie chodzi tylko o to, że istniejące rośliny zwiększyły swój wzrost, chociaż tak jest. Znacznie większym problemem jest fakt, że większe gatunki zasiedlają obszary, na których nigdy wcześniej nie występowały. Dla przykładu – trawa, która jest powszechna w nizinnej Europie występuje obecnie na poletkach doświadczalnych w Islandii i Szwecji, gdzie prowadzony jest długoterminowy monitoring.

infoplanet wydarzenia ekologia cieplejsza arktyka wieksze rosliny klimat

Dane zebrane na Alasce, w Kanadzie, na Islandii, w Skandynawii i Rosji wskazują, że ocieplenie klimatu przyśpiesza zmiany w systemie roślin. Co więcej, zespół składający się ze 180 badaczy twierdzi, że większe rozmiary roślin mogą ostatecznie przyczynić się do dalszego wzrostu temperatur i zmienić sposób funkcjonowania ekosystemu tundry. Większe rośliny zatrzymają wokół siebie więcej śniegu, izolując ziemię od zimnego powietrza. W ten sposób zapobiegają mocnemu zamarzaniu i ułatwiają topnienie gleb w miesiącach letnich, przyśpieszając uwalnianie węgla do atmosfery i przyczyniając się do wzrostu temperatur.

– Taki wzrost wydaje się niewielki, w końcu co za różnica czy trawa osiąga rozmiar 7 czy 14 cm? Jednak pod koniec stulecia, jeśli obecny trend się utrzyma, arktyczna flora może podwoić swoje rozmiary. Jeśli wyobrazimy sobie, że nagle inne rośliny – na przykład drzewa – osiągają 2 razy większe rozmiary, sprawa nabiera innego wymiaru – powiedziała współautorka badania Isla Myers-Smith z University of Edinburgh w Wielkiej Brytanii w wywiadzie dla BBC News.

infoplanet wydarzenia ekologia cieplejsza arktyka wieksze rosliny snieg

– Wyższe rośliny mogą również wpływać na klimat w inny sposób. Wystając ponad pokrywę śnieżną będą przyczyniać się do pochłaniania większej ilości energii słonecznej. Chociaż nadal istnieje wiele niewiadomych, wyższe rośliny tundrowe mogą napędzać zmiany klimatyczne, zarówno w Arktyce, jak i na całej planecie – ocenia Anne Bjorkman z niemieckiego Biodiversity and Climate Research Center.

Obecne badanie wyróżnia się ze względu na swoją skalę. Zawiera ponad 60 000 obserwacji i źródeł danych pochodzących z setek miejsc rozrzuconych na Półkuli Północnej. Uzyskane w ten sposób informacje były gromadzone przez dziesięciolecia, umożliwiając rzetelne wychwycenie rzeczywistych trendów klimatycznych.