Wargatek sanitarnik (Labroides dimidiatus) to gatunek ryby, reaguje na swoje odbicie i usiłuje usunąć ślady z ciała podczas testu lusterka – metody stosowanej jako złoty standard określania, czy zwierzęta są samoświadome. Odkrycie, opublikowane 7 lutego w ogólnodostępnym czasopiśmie PLOS Biology, sugeruje, że ryby mogą posiadać znacznie wyższe zdolności niż wcześniej sądzono, co zapoczątkowuje debatę na temat inteligencji zwierząt.

infoplanet ekologia swiadomy gatunek ryby wargatek

Naukowcy z Instytutu Ortodoncji im. Maxa Plancka i Uniwersytetu Osaka City twierdzą, że wyniki ich badań dają wyraźne dowody na to, że zachowania ryb wydają się przechodzić przez wszystkie fazy testu lustra. Interpretacja tego faktu może prowadzić do wniosku dotyczącego posiadania samoświadomości przez wargatki sanitarniki – ryby morskiej najbardziej znanej czyszczenia pasożytów u innych ryb. Do tej pory tę cechę poznawczą przypisywano wyłącznie naczelnym i innym ssakom.

– Zachowania, które obserwujemy, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że ryba ta spełnia wszystkie kryteria testu lusterka. Mniej jasne jest, czy te zachowania powinny być uważane za dowód na to, że ryby są samoświadome, nawet jeśli w przeszłości były interpretowane jako samoświadomość u wielu innych zwierząt – wyjaśnia autor publikacji dr Alex Jordan.

infoplanet ekologia swiadomy gatunek ryby inteligencja

Zdolność postrzegania i rozpoznawania odbicia lustrzanego jako siebie jest uważana za cechę poznania różnych gatunków. Aby przetestować to zjawisko u ryb, naukowcy zastosowali klasyczny test lustra, umieszczając barwny znak w miejscu, które można zobaczyć tylko w lustrzanym odbiciu. Aby udowodnić świadomość, zwierzę musiało dotknąć ślad, wykazując, że postrzega odbity obraz. Jest to niewątpliwie wyzwanie dla zwierząt pozbawione kończyn i rąk, takich jak ryby. Mimo to naukowcy zauważyli, że wargatki sanitarniki próbowały usunąć ślady poprzez pocieranie ciał o twarde powierzchnie po obejrzeniu się w lustrze.

Co więcej, ryby nigdy nie próbowały usuwać przeźroczystych znaków w obecności lustra lub kolorowych znaków, gdy lustra nie było, co sugeruje, że ryby reagowały wyłącznie na wizualny sygnał w lustrze. Ponadto nieoznakowane ryby nie próbowały usuwać śladów podczas interakcji z oznaczoną rybą przez przezroczysty rozdzielacz, ani znaków umieszczonych na samym lustrze, zatem wargatki sanitarniki nie reagowały z natury na znak przypominający ektopasożyt w dowolnym miejscu w otoczeniu.

Jak wyjaśnia dr Jordan, badania nie są pozbawione kontrowersji. Niemniej gdyby odrzucić interpretację faktu, że ryby spełniają test lustra, trudno znaleźć obiektywne kryteria, dla których pominęło by się fakt, iż zachowują się one funkcjonalnie podobne do innych gatunków, które przeszły test.

Źródło: PLOS Biology, DOI: 10.1371/journal.pbio.3000021

kup artykuly platne