Nowa epidemia koronawirusa pojawiła się na pierwszych stronach gazet, ale istnieje inna epidemia wirusowa dotykająca kraje na całym świecie: grypa. Który z nich jest bardziej niepokojący?

Jak dotąd nowy koronawirus doprowadził do ponad 100 tys. zachorowań i ponad 3 tys. zgonów na całym świecie. Choć to znacząca liczba, nie może równać się z grypą. Według informacji pochodzących z Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC), w samych USA grypa spowodowała w tym sezonie około 34 milionów chorób, 350 tys. hospitalizacji i 20 tys. zgonów. Jednak grypę sezonową naukowcy badają od dziesięcioleci. Mimo niebezpieczeństwa mamy wiele informacji o wirusach grypy i wiemy, czego możemy spodziewać się w każdym sezonie. Natomiast niewiele wiadomo na temat nowego koronawirusa i wywoływanej przez niego choroby, nazwanej Covid-19.

infoplanet sluzba zdrowia koronawirus grypa porownanie

– Pomimo zachorowalności i umieralności na grypę, istnieje pewnoś sezonowej grypy. Wiemy, że wraz z marcem i kwietniem liczba zachorowań na grypę spadnie. Można dość dokładnie przewidzieć, jaki jest zasięg umieralności i hospitalizacji w tym zakresie. Problem z Covid-19 polega na tym, że istnieje wiele niewiadomych – komentuje dr Anthony Fauci, dyrektor Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych podczas konferencji prasowej w Białym Domu.

Badacze z całego świata prześcigają się w ustalaniu kolejnych informacji na temat wirusa SARS-CoV-2 i zagrożenia, jakie on stwarza. W oparciu o to, co wiemy do tej pory, możemy jednak porównać Covid-19 z grypą. Zarówno sezonowe wirusy grypy (w tym wirusy grypy A i wirusy grypy B), jak SARS-CoV-2 są wirusami zakaźnymi, które powodują choroby układu oddechowego.

Objawy i nasilenie

Typowe objawy grypy – zgodnie z CDC – to gorączka, kaszel, ból gardła, mięśni, głowy, katar lub zatkany nos, zmęczenie, a czasem wymioty i biegunka, które często pojawiają się nagle. Większość osób, które zachorują na grypę, wyzdrowieje za mniej niż 2 tygodnie. U niektórych osób grypa powoduje komplikacje, w tym zapalenie płuc. Objawy wystarczająco poważne, aby były wskazania do hospitalizacji, wystąpiły jak dotąd w tym sezonie grypowym u około 1% ludzi w USA, co jest analogiczne do wskaźnika z poprzedniego sezonu.

infoplanet sluzba zdrowia koronawirus grypa wirus

W przypadku Covid-19 lekarze wciąż próbują stworzyć pełny obraz objawów choroby i jej nasilenia. Zgłoszone objawy u pacjentów różniły się – od łagodnych do ciężkich – i obejmowały gorączkę, kaszel i duszności. Ogólnie rzecz biorąc, badania pacjentów hospitalizowanych wykazały, że u około 83–98% pacjentów rozwija się gorączka, u 76–82% pojawia się suchy kaszel, a u 11–44% – zmęczenie lub bóle mięśni. Ponadto zgłaszano inne objawy, w tym ból głowy, gardła, brzucha i biegunkę, choć występowały one rzadziej.

W innym badaniu, opublikowanym w China CDC Weekly, naukowcy z Chińskiego Centrum Kontroli i Ochrony Chorób przeanalizowali 44 672 potwierdzonych przypadków zachorowań z Chin. Wśród nich 80,9 % (36 160 przypadków) uznano za łagodne, 13,8% (6168 przypadków) – za ciężkie, a 4,7% (2087) – za krytyczne. W tej ostatniej kategorii znalazły się osoby, u których stwierdzono niewydolność oddechową, wstrząs septyczny i/lub dysfunkcję bądź niewydolność wielu narządów. Należy zauważyć, że ponieważ wirusy powodują podobne objawy, według WHO może być trudno odróżnić je na podstawie samych objawów.

Zapobieganie

W przeciwieństwie do grypy sezonowej, dla której istnieje szczepionka, nie ma szczepionki na Covid-19. Naukowcy z amerykańskich National Institutes of Health są na wczesnym etapie jej opracowywania – badanie kliniczne fazy 1 potencjalnej szczepionki zaplanowano na kilka najbliższych miesięcy. Do tej pory leczenie opiera się na zmniejszaniu objawów, podobnie jak przy grypie i innych ciężkich chorobach układu oddechowego. W łagodnych przypadkach może to po prostu oznaczać odpoczynek i leki zmniejszające gorączkę. W szpitalach pacjenci ze zdiagnozowanym Covid-19 są czasem lekiem przeciwwirusowym oseltamiwir lub Tamiflu, który przynajmniej w niektórych przypadkach hamuje reprodukcję wirusa. Jak ocenia wirusolog Michigan Tech Ebenezer Tumban w Live Science, jest to nieco zaskakujące, ponieważ Tamiflu został stworzony do ukierunkowania enzymu na wirusa grypy, a nie na koronawirusy. W Chinach lekarze testują również szereg innych leków przeciwwirusowych, pierwotnie zaprojektowanych do leczenia Ebola i HIV.

infoplanet sluzba zdrowia koronawirus grypa choroba

W przypadkach, w których zakażenie utrudnia oddychanie, leczenie obejmuje wentylację tlenem. Według badania New England Journal of Medicine, na 1099 hospitalizowanych pacjentów z koronawirusem w Chinach 41,3% potrzebuje dodatkowego tlenu, a 2,3% potrzebuje inwazyjnej wentylacji mechanicznej. W przypadku 18,6% pacjentów podano glukokortykoidy, stosowane w celu zmniejszenia stanu zapalnego i udrożnienia dróg oddechowych podczas chorób układu oddechowego.

W przypadku przeziębienia i grypy wiele osób pije sok pomarańczowy i połyka suplementy witaminy C, próbując „wzmocnić” swój układ odpornościowy. Nie ma jednak dowodów na to, że takie działanie wspomaga odporność na wirusa SARS-CoV-2. Choć ostatnie badania sugerują, że suplementy witaminy C przyjmowane podczas przeziębienia mogą skrócić czas trwania choroby o 8% u dorosłych i 14% u dzieci (w praktyce oznacza to około jeden dzień), suplementy nie zapobiegają przeziębieniu w badaniach na ogólnej populacji. Podobnie żaden dowód nie sugeruje, że suplementy witaminy C mogą pomóc w zapobieganiu Covid-19, co potwierdza wykładowca medycyny prewencyjnej i chorób zakaźnych w Vanderbilt University Medical Center w Tennessee dr William Schaffner.

infoplanet sluzba zdrowia koronawirus grypa wit c

Niektórzy naukowcy sprawdzają, czy witamina C może złagodzić objawy i poprawić wyniki leczenia u pacjentów z Covid-19, jeśli zostanie podana w wystarczająco wysokiej dawce. Aby tego dwieść, naukowcy ze szpitala Zhongnan na Uniwersytecie Wuhan rozpoczęli w lutym badanie kliniczne z udziałem 140 pacjentów. Grupa testowa otrzymuje infuzje 2 razy dziennie przez 7 dni, przy czym każda infuzja zawiera 12 g witaminy C (dzienne zalecenie dla dorosłego mężczyzny to tylko 90 mg). Badanie zostanie zakończone we wrześniu, a obecnie żadne wyniki nie są jeszcze dostępne.

Ogólnie rzecz biorąc, CDC zaleca następujące działania, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusów układu oddechowego, które obejmują zarówno koronawirusy, jak i wirusy grypy:


  • często myj ręce mydłem i wodą przez co najmniej 20 sekund,

  • unikaj dotykania oczu, nosa i ust niemytymi rękami,

  • ogranicz bliski kontaktu z chorymi,

  • zostań w domu, gdy jesteś chory,

  • czyść i dezynfekuj często dotykane przedmioty i powierzchnie.

Śmiertelność

Według The New York Times śmiertelność z powodu grypy sezonowej wynosi zazwyczaj około 0,1%. Śmiertelność dla Covid-19 wydaje się być wyższa niż w przypadku grypy. W badaniu opublikowanym 18 lutego w China CDC Weekly naukowcy stwierdzili, że wynosi ona około 2,3% w Chinach kontynentalnych. Inne badanie z udziałem około 1100 hospitalizowanych pacjentów w Chinach, opublikowane 28 lutego w New England Journal of Medicine, wykazało, że ogólna śmiertelność była niższa i wyniosła około 1,4%.

infoplanet sluzba zdrowia koronawirus w natarciu badanie

Wydaje się, że śmiertelność dla Covid-19 różni się między innymi w zależności od miejsca zamieszkania i wieku danej osoby. Na przykład w prowincji Hubei, epicentrum epidemii, wskaźnik śmiertelności wyniósł 2,9%, choć w innych prowincjach Chin – 0,4. Ponadto najbardziej dotknięte koronawirusem zostały osoby starsze: śmiertelność wzrasta do 14,8% wśród osób w wieku powyżej 80 lat. W przypadku pacjentów w wieku 70–79 lat wskaźnik śmiertelności Covid-19 w Chinach wynosi około 8%, dla osób w wieku od 60 do 69 lat – 3,6%; dla pacjentów w wieku 50 do 59 – 1,3%, w grupie wiekowej 40–49 lat – 0,4%, zaś dla osób w wieku od 10 do 39 lat – 0,2%. Nie zgłoszono żadnych zgonów u dzieci poniżej 9, roku życia.

Transmisja wirusa

Miara, którą naukowcy używają do ustalenia, jak łatwo rozprzestrzenia się wirus, jest znana jako „podstawowa liczba reprodukcyjna” lub R0 (wymawiane jako „zero”). Jest to szacunkowa średnia liczba osób, które zaraziły się wirusem od jednej zainfekowanej osoby. Według The New York Times grypa ma wartość R0 około 1,3.

infoplanet sluzba zdrowia wyleczony z koronawirusa pacjent zmarl

W przypadku Covid-19, naukowcy wciąż pracują nad określeniem R0. Zgodnie z badaniem JAMA, opublikowanym 28 lutego, wstępne badania oszacowały wartość R0 dla nowego koronawirusa na 2–3. Oznacza to, że każda zarażona osoba rozprzestrzeniła wirusa średnio na 2–3 osoby. Należy zauważyć, że R0 niekoniecznie jest liczbą stałą. Szacunki mogą się różnić w zależności od lokalizacji oraz czynników, takich jak częstotliwość kontaktu czy wysiłki podejmowane w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa.

Ważne jest, aby pamiętać, że grypy sezonowej, która co roku wywołuje epidemie, nie należy mylić z grypą pandemiczną lub globalnym wybuchem nowego wirusa grypy, który jest bardzo różny od szczepów, które zwykle krążą. Taki miał miejsce chociażby w 2009 r. w przypadku świńskiej grypy, która, według szacunków CDC, zabiła od 151 tys. do 575 tys. osób na całym świecie. Wybuch Covid-19 nie został jeszcze ogłoszony pandemią, choć 30 stycznia WHO uznało go za „zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym”. Deklaracja wynikała przede wszystkim z obaw, że wirus może rozprzestrzenić się na kraje o słabszych systemach opieki zdrowotnej. 24 lutego dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, powiedział, że wirus ma potencjał pandemiczny, a kraje, społeczności i każda osoba powinny skoncentrować się na przygotowaniach do walki z nowym wirusem.