Australijska ćma używa ziemskiego pola magnetycznego, aby znaleźć drogę przez kontynent. To wprawdzie nie jedyny owad, który nawiguje za pomocą ziemskiego pola magnetycznego, ale pierwszy, który robi to na długich dystansach i do tego w nocy. Sprawdź, jak jej się to udaje!

Lot z ziemskim polem magnetycznym

Wiosną około 2 miliardy owadów gatunku ćma Bogong (Agrotis infusa) opuszcza swoje lęgowiska na suchych, płaskich równinach w południowo-wschodniej Australii i przelatuje ponad 1000 kilometrów do skupiska około 50 jaskiń wysoko w Alpach australijskich. Tam w stanie uśpienia spędza lato. Jesienią ćmy wracają na równiny, gdzie rozmnażają się i giną.

Eric Warrant i jego koledzy z Uniwersytetu w Lund w Szwecji zbadali, w jaki sposób te niezwykłe owady znajdują drogę powrotną. Zespół schwytał dzikie ćmy i umieścił je pojedynczo w symulatorze lotów, gdzie mogły być dokładnie obserwowane. Symulator był całkowicie pusty, z wyjątkiem dwóch punktów orientacyjnych. Dodatkowo wyposażono go w cewki magnetyczne, dzięki czemu zespół mógł manipulować polem magnetycznym wewnątrz symulatora.

infoplanet technologia nawigacja u cmy lot z polem magnetycznym

– Kiedy zaczęliśmy te badania, byliśmy przekonani, że ćmy do nawigacji używają wyłącznie sygnałów z nieba, takich jak gwiazdy i księżyc, ale okazało się, że kluczem jest coś innego – mówi badacz.

Zagubione ćmy

Jeśli wizualne i magnetyczne sygnały kierowały ćmy, by latały w określonym kierunku, tak się zachowywały, jednak jeśli wskazówki były sprzeczne – stawały się zdezorientowane.

– Ćmy uwielbiają punkt orientacyjny i uwielbiają latać w jego kierunku. Kiedy zaburzyliśmy relację pomiędzy cieniem magnetycznym i wizualnym, całkowicie straciły orientację. Leciały, ale w złym kierunku – relacjonuje Warrant.

Badacz uważa, że pole magnetyczne jest najbardziej niezawodnym przewodnikiem dla owadów, ponieważ się nie zmienia. Trudno jednak wytłumaczyć, jak ćmy z niego korzystają. Warrant podejrzewa, że czujnik magnetyczny owadów to wrażliwe na pole magnetyczne białko oka zwane kryptochromem 4.

infoplanet technologia nawigacja u cmy lzagubione cmy

– Został znaleziony w oczach ptaków, które – jak sugerowano – widzą pole magnetyczne. Od jakiegoś czasu magnetyczny zmysł znany jest również innym owadom, takim jak mrówki pustynne, które znajdują swój kierunek gniazdowania. Jednak to, co odkryliśmy, to pierwszy przykład magnetycznego wykrywania kierunku u migrującego owada, który podróżuje na duże odległości – mówi Warrant.

Odkrycie jest tym ciekawsze, że podobne eksperymenty podjęła inna grupa badawcza w 2014 roku. Miały one rzekomo wykazać, że motyle wykorzystują ziemskie pole magnetyczne podczas długich podróży. Jednak wyniki badań przyjęto z wielkim sceptycyzmem. Inne laboratorium próbowało wykonać te same eksperymenty na ponad 400 gatunkach owadów i nie mogło znaleźć ani jednego motyla reagującego na zmiany w polu magnetycznym Ziemi. Ćma może być zatem jedyna.