Maroko ma strategiczne położenie w północno-zachodniej części kontynentu afrykańskiego, zaledwie 14 kilometrów od Europy. Dodatkowym atutem kraju jest zróżnicowane ukształtowanie terenu – góry Rif, Sahara, a wzdłuż wybrzeży Ocean Atlantycki i Morze Śródziemne z 3500 km linii brzegowej.

Kraj pełen słońca

Teren jest również niezwykle słoneczny. Przykładowo w regionie Warzazat w środkowym Maroku średnie dzienne nasłonecznienie na poziomej powierzchni waha się od 3,86 do 7,85 kWh/m2, co oznacza średnią roczną od 7,9 do 11,2 godzin padania słońca dziennie. Jeśli chodzi o potencjał wiatrowy, dla strefy Tanger na północy prędkość wiatru na 10 metrach nad poziomem morza wynosi średnio 10 m/s, zaś dla strefy Dakhla w regionie Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra waha się między 7 a 8,5 m/s.

Pod względem energetycznym od 1945 roku kraj stawia głównie na inwestycje w gospodarce wodnej. Sektor hydroelektryczny był szczególnie ważny od 1960 roku, dzięki czemu udział zainstalowanej energii hydroelektrycznej to od 5,1% do 13,7% zużycia energii netto (1800 MW). Ponadto Maroko importuje ponad 96% energii, a jej zużycie wzrasta o około 8% rocznie. Z tego względu w 2009 roku przyjęto nową strategię, które opiera się głównie na zwiększeniu udziału energii ze źródeł odnawialnych i rozwoju gospodarki opartej na czystej energii. Umożliwi to Maroku zmniejszyć rachunkui za energię i uniezależnić się od dostaw energetycznych z zagranicy, a także ograniczyć emisję gazów cieplarnianych, przyczyniając się w ten sposób do ochrony środowiska.

 

Źródła energii odnawialnej w Maroku

Plany zostały już przeniesione na mapę zapotrzebowania energetycznego z określonymi celami i szczegółowymi programami prac w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Maroko opracowało także strategiczną wizję efektywności energetycznej i optymalizacji zasobów, której celem jest osiągnięcie o 20% mniejszego zużycia energii do 2030 roku. Jest ona ukierunkowana na najbardziej energochłonne sektory, w szczególności transport, budownictwo i przemysł, a także rolnictwo i sektor publiczny. oświetlenie.

Zielone strategie

Skąd pomysł na zielona rewolucję i szeroko zakrojoną strategię wykorzystania energii słonecznej? W 2009 roku Marokańska Agencja Energii Słonecznej (MASEN) została przekształcona w Marokańską Agencją Zrównoważonej Energii" (MASE), aby rozwijać energię odnawialną, w szczególności słoneczną, wiatrową i wodną, oraz promować integrację regionalną między Afryką Subsaharyjską a krajami europejskimi i arabskimi, przy jednoczesnym wzmocnieniu powiązań z głównymi podmiotami tego sektora na całym świecie. Wśród celów MASEN są także znalezienie środków w zakresie efektywności kosztowej dla technologii magazynowania energii i przygotowanie kompleksowej strategii dla rynku krajowego.

Dzięki modelowi zrównoważonego rozwoju, dążeniu do wykorzystania odnawialnych źródeł energii i otwarciu się na światowe trendy na rynku energii elektrycznej, Maroko będzie mogło wdrażać najnowsze innowacje, efektywność energetyczną i czyste technologie. Jednym z celów na drodze do zakończenia rewolucji energetycznej jest ukończenie kolejnego kompleksu Noor w okolicy Warzazat (580 MW), mającym być jednym z największych projektów energii słonecznej na świecie i pierwszym przedsięwzięciem pilotowanym przez MASE. Składa się on z czterech wielomateriałowych instalacji słonecznych, które zostaną opracowane w pełnej zgodności z międzynarodowymi standardami, zarówno technologicznymi, jak i środowiskowymi.

 

Kompleks słoneczny w Noor

Pierwsza elektrownia w ramach kompleksu, wykorzystująca 20 MW energii słoneczno-gazowej, została zbudowana w 2010 roku. Druga – Noor I – o mocy 160 MW, powstała w 2016 roku w Warzazat. Wykorzystuje technologię skoncentrowanej energii słonecznej (CSP) z trzygodzinną rezerwą w produkcji energii elektrycznej, która będzie zużywana w godzinach szczytu. Drugi (200 MW) i trzeci (150 MW) odcinek elektrowni słonecznej, wykorzystujący tę samą technologię, z solarną wieżą termiczną i heliostatykami o pojemności magazynowej siedem godzin, są na etapie instalacji. Co więcej, w 2000 roku zainstalowano w marokańskim Tetuanie zainstalowano również pierwszą farmę wiatrową Koudia Al Baida o mocy 50 MW. Kolejna – największa w kraju i w Afryce, produkująca 300 MW energii – powstała w Tarfaji w 2014 roku.

Solarne plany

W ostatnich latach zużycie energii odnawialnej w Maroku stało się znaczące i stale rośnie, co znalazło odzwierciedlenie w rozpoczęciu budowy czwartego i końcowego odcinka elektrowni słonecznej Noor, Przedsięwzięcie, które ma powstać do końca 2018 roku, będzie wytwarzać 70 MW energii fotowoltaicznej bezpośrednio z promieniowania słonecznego przechwytywanego przez komórki półprzewodnikowe. Projekt realizowany jest w ramach partnerstwa między MASE i konsorcjum prywatnych operatorów, na czele z grupą saudyjską Aqua Powerm, wyłonioną w międzynarodowym przetargu.

Na tym jednak plany Maroka się nie kończą. Rozpoczęto także instalację kolejnej serii projektów czystej energii o mocy ponad 1200 MW. Jego ukończenie pozwoli krajowi zająć pierwsze miejsce w tym sektorze w Afryce. Do tego celu państwo zmierza konsekwentnie od kilku lat. Są tego efekty! Pod koniec 2016 roku całkowita zainstalowana moc odnawialnych źródeł energii wyniosła 2845 MW, z czego 1770 MW pochodziło z elektrowni wodnych, 895 MW z energii wiatru, a 180 MW – z energii słonecznej.

 

Energia odnawialna w Maroko

Niemniej marokański plan elektryczny przewiduje uruchomienie dodatkowej mocy, aby zaspokoić popyt od 2017 do 2021 roku, który powinien wzrosnąć średnio o 5,1% rocznie. Energie odnawialne mają być ponad 74% łącznej mocy tego zapotrzebowania, odpowiadając 5403 MW: 356 MW dla wiatru, 3425 MW dla energii słonecznej i 622 MW dla hydroelektrowni. Dzięki temu udział energii słonecznej i wiatrowej w całej gospodarce energetycznej wyniesie 40% w 2030 roku, choć w 2009 roku wahał się na granicy 2%, a w ubiegłym roku wzrósł do 13%.

Energetyczne horyzonty

Dzięki swojej polityce energetycznej Maroko otwiera nowe horyzonty dla przyszłości czystej energii w Afryce. Strategia obejmuje, oprócz rozwoju energii słonecznej, fotowoltaicznej i wiatrowej, wprowadzenie szeregu reform legislacyjnych, regulacyjnych i instytucjonalnych, wprowadzenie korzyści podatkowych, mających zachęcać do inwestycji w tym sektorze. Ponadto do roku 2030 kraj zwiększy udział energii ze źródeł odnawialnych do 52% zainstalowanej mocy elektrycznej. Wymaga to rozwoju nowych dodatkowych mocy energii odnawialnej około 11 GW, których całkowita wartość inwestycyjna szacowana jest na 30 miliardów USD.

Tak ambitne plany sprawiają, że Maroko uważa się za jeden z najbardziej aktywnych krajów afrykańskich pod względem zielonych przedsięwzięć, pioniera w sektorze energii słonecznej i drugiego wśród najbardziej liczących się graczy w zakresie wykorzystania energii wiatrowej. Czemu zawdzięcza szczytowe pozycje? Przede wszystkim przełamaniu progu 1000 MW energii wiatrowej zainstalowanej w 2017 roku, co pozwoliło mu wyprzedzić Egipt i zbliżyć się do poziomu Afryki Południowej, która zainstalowała 1582 MW. Efektów nie pozostawiają bez reakcji również podmioty w pozostałych częściach świata. Programy i projekty związane z odnawialnymi źródłami energii w Maroku wzbudzają coraz większe zainteresowanie międzynarodowych i lokalnych inwestorów, dzięki czemu kraj może planować więcej przedsięwzięć, takich jak jednostka przemysłowa grupy niemieckiej Siemens w wysokości prawie 100 milionów euro.

 

Czysta energia w Afryce

Maroko poprzez eksploatację swoich naturalnych zasobów do wytwarzania energii odnawialnej nie tylko zyskuje w oczach międzynarodowych kontrahentów, ale również przyczynia się do ochrony środowiska naturalnego i zapewnia sobie trwałości rozwoju gospodarczego. Daje to gwarancję czystej ziemi dla przyszłych pokoleń i jest wypełnieniem zobowiązań podjętych na COP22 w 2016 roku w Marrakeszu w ramach „Porozumienia w sprawie zmiany klimatu przyjętego w Paryżu w 2016 r. w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, głównie dwutlenku węgla”.

Masowa eksploatacja energii ze źródeł odnawialnych w Maroku, która wchodzi w zakres międzynarodowych zobowiązań Maroka związanych z redukcją emisji gazów cieplarnianych, pozwala zmniejszyć zużycie paliw kopalnych na tle Algierii, Egiptu, Libii i Tunezji, gdzie konsumpcja ropy naftowej i gazu ziemnego dominuje w ponad 90%. Kraj postawił sobie również cel strategiczny zostania pierwszym dostawcą czystych elektryczno-ekologicznych źródeł energii dla krajów UE i regionalnym centrum eksportu konkurencyjnej czystej energii do swoich sąsiadów. By zrealizować nadzieje, chce wybudować linię przesyłu energii elektrycznej do Hiszpanii i Włoch oraz ponad 5000 km gazociągu łączącego Nigerię z krajami w Europie. Ta strategia to sposób na zapewnienie wiarygodności swojej polityce gospodarczej i budowanie zaufania do dyplomacji północnoafrykańskiej.