Fakt, że ponad 35 mln ludzi na świecie żyje z chorobą Alzheimera, skłonił niektórych ekspertów do określenia tego stanu jako „globalnej epidemii” i przeprowadzenia kolejnych badań. Jak się okazuje, zidentyfikowano w nich zmiany w neurochemii i anatomii mózgu, które występują dziesiątki lat przed tym, jak ludzie doświadczają jakichkolwiek objawów Alzheimera.

Epidemia Alzheimera?

Według szacunków częstość występowania Alzheimera co 2 dekady ma się podwajać. Dlatego wczesne wykrywanie choroby może ułatwić organizację odpowiedniej opieki i rozpoczęcie interwencji terapeutycznych tak wcześnie, jak to możliwe, by złagodzić objawy. Naukowcy uważają, że choroba Alzheimera zaczyna się wiele lat przed wystąpieniem objawów. Nowe badania sugerują, że niektóre punkty zmian” w ewolucji biomarkerów w mózgu związane z chorobą Alzheimera zaczynają się pojawiać co najmniej 10 lat przed diagnozą.

infoplanet zdrowie psychiczne pierwsze slady alzheimera epidemia

Profesor Laurent Younes, rektor Wydziału Matematyki Stosowanej i Statystyki na Johns Hopkins University w Baltimore, jest głównym autorem nowego artykułu, który pojawił się w czasopiśmie Frontiers in Aging Neuroscience. Zamierzano w nim dowiedzieć się, kiedy zachodzą zmiany biochemiczne i anatomiczne w mózgu pacjentów chorych na Alzheimera, dokonując przeglądu dokumentacji medycznej z lat 1995–2013 w ramach badania BIOCARD 290 osób, którym zdiagnozowano chorobę w wieku co najmniej 40 lat.

Większość uczestników badania miała co najmniej jednego krewnego pierwszego stopnia z chorobą Alzheimera, co znacznie zwiększyło ryzyko rozwoju tego stanu. W tym samym okresie naukowcy BIOCARD przeprowadzali co roku pięć standardowych testów. Zbadali pamięć uczestników, uczenie się, czytanie i uwagę. U uczestników, u których rozwinęła się choroba Alzheimera, naukowcy z Johns Hopkins odkryli oznaki upośledzenia funkcji poznawczych 11–15 lat przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów. Te subtelne objawy wykryto w niewielkich zmianach w wynikach testów poznawczych, mimo iż uczestnicy badania nie wykazywali żadnych formalnych objawów.

Ślady 30 lat przed objawami

Prof. Younes i współpracownicy stwierdzili również u tych uczestników podwyższony poziom białka Tau – biomarkera choroby Alzheimera. Pojawiły się one już 34 lata przed wystąpieniem objawów. Ponadto poziomy zmodyfikowanej wersji białka tau zwanego „p-tau” wzrosły już na 13 lat przed pojawieniem się widocznych objawów upośledzenia funkcji poznawczych. Po wprowadzeniu algorytmu komputerowego prześledzono również zmiany w mózgu uczestników badania. Naukowcy w ten sposób odkryli, że szybkość, z jaką zmienił się płat przyśrodkowy skroniowy, była nieco inna u uczestników chorych na Alzheimera.

infoplanet zdrowie psychiczne pierwsze slady alzheimera pierwsze objawy

– Można zaobserwować kilka miar biochemicznych i anatomicznych zmieniających się do 10 lat lub więcej przed wystąpieniem objawów klinicznych. Celem  jest znalezienie właściwej kombinacji markerów, które wskazują na zwiększone ryzyko upośledzenia funkcji poznawczych, i wykorzystanie tego narzędzia do kierowania ewentualnymi interwencjami, aby pomóc mu zapobiec – wskazuje współautor badania Michael Miller.

Prof. Younes ostrzega jednak, że zmiany w mózgu różnią się znacznie między ludźmi, próbka badawcza była niewielka, a na tak wczesnym etapie nie ma jeszcze żadnych terapii, które mogłyby przeciwdziałać Alzheimerowi. Odkrycia mogą jednak prowadzić do lepszych testów diagnostycznych i pomóc w trafnym wyborze metody leczenia.