Terapia skierowana na układ odpornościowy przyniosła doskonałe rezultaty u osób z czterema rodzajami nowotworów w zaawansowanych stadiach, uznanych wcześniej za nieuleczalne. Immunoterapia po raz pierwszy zadziałała na raka piersi, budząc nadzieje, że leczenie może zaradzić również na inne rodzaje zaawansowanego raka, nawet po ich rozprzestrzenieniu.

Budujący przykład

Pacjentka Judy Perkins miała raka piersi, który rozprzestrzenił się na inne narządy.

– Miała zmiany wielkości piłki tenisowej w całej wątrobie. Prawdopodobnie zabiłby ją w ciągu najbliższych dwóch do trzech miesięcy – relacjonuje Steven Rosenberg z National Institutes of Health w stanie Maryland.

infoplanet zdrowie uklad odpornosciowy zatrzyma raka pierwszy przyklad

Judy wypróbowała siedem metod leczenia raka – bez powodzenia. Sześć tygodni po przyjęciu nowej terapii immunologicznej guzy Perkins zmniejszyły się o połowę, a rok później –zniknęły. Pacjentka nie ma nowotworu od 1,5 roku. Jak sama opowiada, zanim zapisała się na nową terapię pogodziła się ze śmiercią. Jednak od czasu rozpoczęcia leczenia powróciła do normalnego życia, w tym swojej pasji – spływów kajakowych.

Innowacyjne leczenie

Leczenie opracowane przez Rosenberga i jego współpracowników polega na mutacjach genetycznych, które zachodzą w komórkach rakowych w miarę ich wzrostu i namnażania. Niektóre mutacje mogą uruchomić układ odpornościowy, który atakuje raka, ale ta reakcja zwykle nie jest wystarczająco silna, aby organizm mógł samodzielnie wygrać tę walkę.

Dlatego popularną strategią nowych terapii przeciwnowotworowych stało się wzmacnianie naturalnej obrony organizmu. Jest to jednak trudne, ponieważ przebieg mutacji może być różny nawet u ludzi nawet z tym samym nowotworem. Dlatego lekarze w sposób spersonalizowany namnażają komórki immunologiczne w laboratorium, a następnie przekazują je konkretnym osobom, osiągając sukcesy w walce z wieloma nowotworami, takimi jak rak skóry. Podejście to nie sprawdziło się jednak do tej pory w przypadku nowotworów z mniejszą liczbą mutacji, jak chociażby rak piersi.

infoplanet zdrowie uklad odpornosciowy zatrzyma raka innowacyjna metoda

W raku sutka odpowiedź immunologiczną może wywoływać już 2% mutacji. Aby zmaksymalizować ten efekt, Rosenberg i jego koledzy pobierają komórki odpornościowe zwane limfocytami od pacjenta i przesiewają je w celu zidentyfikowania mutacji w danym przypadku raka. Naukowcy identyfikują te mutacje przez sekwencjonowanie DNA komórek nowotworowych danej osoby i porównanie jej z DNA ich komórek zdrowych. Następnie testują próbkę limfocytów danej osoby, aby zobaczyć, które mutacje są zdolne do wywołania odpowiedzi.

Obiecujące efekty

W ten sposób naukowcy odkryli i pomnożyli limfocyty, które były w stanie rozpoznać cztery mutacje raka u Judy Perkins. Następnie wlewali 80 miliardów tych komórek z powrotem do krwi pacjentki, razem z lekiem zwiększającym aktywność immunologiczną. Jak się okazało, to samo działaniem z powodzeniem leczyło niektóre przypadki raka wątroby, okrężnicy i szyjki macicy. Łącznie wyniki rodzą nadzieję na leczenie zaawansowanych nowotworów, które opierały się innym terapiom.

– Są to pacjenci z częstymi nowotworami, u których nie ma skutecznych metod leczenia po przerzutach nowotworowych, więc daje to nowe podstawy do stosowania immunoterapii w leczeniu raka – mówi Rosenberg.

infoplanet zdrowie uklad odpornosciowy zatrzyma raka obiecujace efekty

– Myślę, że jest to niezwykle ekscytująca i obiecująca strategia – zgadza się Charles Swanton z Francis Crick Institute w Londynie.

Jednak dopóki nie zostanie przeprowadzone badanie kliniczne, nie będziemy wiedzieć, jak skuteczne jest to podejście. Do tej pory zespół leczył dwie inne kobiety z rakiem piersi, z których jedna nie zareagowała na terapię, a druga zmarła zanim można było ocenić efekty leczenia.