Być może znajdziemy wreszcie długo nieuchwytną przyczynę choroby Alzheimera. Jak donoszą ostatnie wyniki badań, winna może być Porphyromonas gingivalis – kluczowa bakteria w przewlekłej chorobie dziąseł. Choć jest ono powszechne i dotyka około jednej trzeciej wszystkich ludzi, dobrą wiadomością jest jednak to, że trwają badania kliniczne leku blokującego główne toksyny bakterii Porphyromonas gingivalis, ktory może zatrzymać, a nawet odwrócić chorobę Alzheimera.

Bakterie w mózgu

Alzheimer to jedna z największych tajemnic w medycynie. Gdy populacja się starzeje, demencja gwałtownie wzrasta i w finalnie staje się piątą największą przyczyną śmierci na całym świecie. Alzheimer stanowi około 70% tych przypadków, choć naukowcy nadal zachodzą w głowę, co go powoduje. Choroba często wiąże się z akumulacją białek zwanych amyloidami i tau w mózgu, a wiodąca hipoteza głosi, że wynika z wadliwej kontroli organizmu tych dwóch białek. Jednak badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazały, że ludzie mogą mieć blaszki amyloidowe i nie chorować na demencję, co sprawiło, że hipoteza została zakwestionowana.

Jednocześnie rośnie liczba dowodów na to, że funkcja białek amyloidowych może być obroną przed bakteriami. Stwierdzenie to nawiązuje do niedawnych badań nad bakteriami, które powodują chorobę dziąseł i inne choroby. Zostały one znalezione w mózgach osób cierpiących na chorobę Alzheimera po śmierci, ale do tej pory nie było jasne, czy bakterie spowodowały chorobę, czy dostały się do mózgu ze względu na uszkodzenie spowodowane procesem chorobowym. Wiele zespołów badawczych badało te bakterie. Jak dotąd odkryto, że atakują one rejony mózgu dotknięte chorobą Alzheimera. Potwierdzono również, że infekcje dziąseł mogą pogorszyć objawy choroby Alzheimera u genetycznie zmodyfikowanych myszy i mogą wywoływać zapalenie mózgu, które wygląda podobnie jak Alzheimer, powodując uszkodzenie nerwów i płytki amyloidowe u zdrowych myszy.

infoplanet zdrowie alzheimer ujarzmiony bakterie w mozgu

W nowym badaniu Casey Lynch z firmy farmaceutycznej Cortexyme w Kalifornii dowiódł, że toksyczne enzymy Porphyromonas gingivalis żywiły się ludzką tkanką 96% spośród 54 badanych próbek mózgu Alzheimera, i odkrył bakterie we mózgach 3 osób chorych na Alzheimera. Bakterie i ich enzymy na podwyższonych poziomach również u tych, którzy doświadczyli spadku poznawczego i mieli więcej białek amyloidu i tau. Zespół odkrył także bakterie w rdzeniu kręgowym żywych ludzi z chorobą Alzheimera, co sugeruje, że ta technika może zapewnić długo poszukiwaną metodę diagnozowania choroby.

Co więcej, kiedy zespół podał myszom Porphyromonas gingivalis, doprowadziło to do infekcji mózgu, produkcji amyloidu, splotów białka tau i uszkodzeń nerwowych w regionach i nerwach dotkniętych chorobą Alzheimera. Ponadto podanie niektórych myszom cząsteczek blokujących bakterie zmniejszyło liczbę infekcji, zahamowało wytwarzanie amyloidu, obniżyło stan zapalny mózgu, a nawet uratowało uszkodzone neurony. Zespół odkrył również, że podobne efekty daje antybiotyk, który zabija Porphyromonas gingivalis, ale jest on mniej skuteczny, ponieważ bakterie szybko rozwinęły na niego oporność.

Nowa nadzieja na leczenie

Niektóre próbki mózgu osób, u których nie występuje Alzheimer również zawierały Porphyromonas gingivalis i akumulację białka, ale na niższych poziomach. Być może to potwierdzenie, że amyloid i tau mogą gromadzić się w mózgu przez 10 do 20 lat przed wystąpieniem objawów Alzheimera. To byłoby dodatkowym argumentem za przyjęciem tezy, że Porphyromonas gingivalis jest przyczyną choroby Alzheimera, a nie rezultatem.

infoplanet zdrowie alzheimer ujarzmiony nadzieja dla chorych

– Choroba dziąseł jest znacznie częstsza niż choroba Alzheimera. Ale Alzheimer atakuje ludzi, którzy gromadzą gingipany i uszkodzenia w mózgu wystarczająco szybko, aby wywołać objawy podczas ich życia. Wierzymy, że jest to uniwersalna hipoteza patogenezy – wyjaśnia Lynch.

Firma Cortexyme poinformowała w październiku, że najlepsze z blokerów gingipainy przeszły wstępne testy bezpieczeństwa u ludzi i zostały podane do mózgu. Wydawało się, że poprawia to także stan osób z chorobą Alzheimera. Jeszcze w tym roku firma rozpocznie większą próbę leku, szukając Porphyromonas gingivalis w płynie rdzeniowym.

Naukowcy planują również przetestować lek przeciwko samej chorobie dziąseł. Wysiłki zespołu w Melbourne doprowadziły do opracowania szczepionki przeciwko bakteriom, której testy rozpoczęto w 2018 roku. Szczepionka przeciwko chorobie dziąseł byłaby mile widziana, ale jeśli powstrzyma również chorobę Alzheimera, jej wpływ na życie wielu chorych może być ogromny.

Źródło: Science Advances

kup artykuly platne