W zeszłym tygodniu doniesiono, że nawet w Hiszpanii, Grecji i Włoszech rezygnuje się z typowej diety śródziemnomorskiej, a dzieci w tych krajach mają problemy związane z otyłością. Wszyscy śmiali się z Brytyjczyków, którzy zajadają się frytkami i hamburgerami, a tymczasem w krajach basenu morza śródziemnego nikt już nie ucieka przed McDonaldem.

Otyłość u dzieci

Według Światowej Organizacji Zdrowia Grecja, Hiszpania i Włochy mają znacznie przekraczający 40%wskaźnik otyłości u dzieci. Dr João Breda, szef europejskiego biura WHO ds. Zapobiegania i kontroli chorób niezakaźnych, uznał dietę śródziemnomorską za „przeszłą”. Narzucono światu system żywnościowy, dzięki któremu towary takie jak syrop wołowy i kukurydziany są tanie i łatwo dostępne.

infoplanet zdrowie dieta srodziemnomorska a otylosc otylosc u dzieci

Stacje telewizyjne nauczyły dzieci jak korzystać z McDonalda, Burger Kinga czy KFC na całym świecie, zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w centrum Rzymu, Madrytu i Aten. W jaki sposób dzieci mogą mieć szansę w otoczeniu takich pokus i potężnych sił marketingowych wykorzystujących ich ulubione postacie z kreskówek?

W tym samym czasie reporterzy przeprowadzili wywiady z rodzicami na temat ich intensywnego trybu życia. Jak to możliwe, że każda nowoczesna rodzina, która stara się związać koniec z końcem, będzie gotować od podstaw każdego wieczoru? Stało się jasne, że mieszkańcy znad Morza Śródziemnego, zamiast uprawiać warzywa i gromadzić się przy stole na sałatkę i sardynki każdego wieczoru, zasiedli przed telewizorem, aby zjeść na wynos – tak jak my. Ale czy to naprawdę taka niespodzianka, że w 2018 roku rodziny w całej Europie borykają się z systemem żywnościowym, który jest przeciwko nim?

Śródziemnomorska dieta

Przyjrzyjmy się bliżej śródziemnomorskiej „diecie”. Rozwinęła się w latach sześćdziesiątych, w oparciu o nawyki żywieniowe Grecji, południowych Włoch i Hiszpanii. Dieta charakteryzuje się dużą ilością owoców, warzyw i ryb, wykorzystaniem oliwy z oliwek oraz umiarkowanym spożyciem produktów mlecznych, czerwonego mięsa i prostych cukrów. Zainteresowanie nią zaczęło się w latach 90., kiedy badania wykazały, że może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka i choroby serca.

To wydawało się cudownym lekarstwem i, podobnie jak przy innych modnych dietach, doprowadziło do wydania wielu książek z przepisami. W większości z nich nie wspomniano, że badania wykazały również, że diecie śródziemnomorskiej muszą towarzyszyć inne czynniki. Najbardziej oczywistym jest ćwiczenie. Obecnie dzieci w Hiszpanii, Włoszech i Grecji spędzają więcej czasu przed telewizorami. Nawet jeśli stosują dietę śródziemnomorską, nie spalają jej.

Mniej oczywiste – psychologiczne czynniki wpływające na sukces diety. W swojej książce The Blue Zones o miejscach na Ziemi, w których ludzie żyją najdłużej, Dan Buettner odwiedza Ikaria w Grecji, gdzie żyje największy odsetek 90-latków na planecie. Autor przypisuje długowieczność diecie śródziemnomorskiej, ale także „górskiej drodze życia”, w której jest miejsce do budowania więzi rodzinnych i społecznych, do uprawy własnych owoców i warzyw, do drzemania i śmiechu oraz do czerpania przyjemności z życia. Biorąc pod uwagę najnowsze statystyki dotyczące otyłości dziecięcej w Hiszpanii, Włoszech i Grecji, kusi, aby stwierdzić, że dieta śródziemnomorska zawiodła.

infoplanet zdrowie dieta srodziemnomorska a otylosc badania

Już teraz istnieją sugestie, że powinniśmy stosować „dietę skandynawską” bogatą w kwasy tłuszczowe omega-3 i pełnoziarniste pieczywo, ponieważ w Danii jest zaledwie 10% dzieci otyłych. Ale czy to naprawdę rozwiąże problem? W końcu to tylko dieta. A diety nie działają. Po prostu sprawiają, że ludzie czują się winni. Praca polega na przyzwyczajeniach przekazywanych z pokolenia na pokolenie i wspieranych przez całą kulturę żywieniową. Nawet brytyjska dieta może być postrzegana jako zdrowa, jeśli stosujesz ją właściwie – szokujące?

Sposoby na zdrowie

Jeśli jesz trochę masła i czerwonego mięsa, ogranicz cukier i gotuj dużo warzyw, tak jak to robiliśmy podczas racjonowania potraw w czasie II wojny światowej. Faktem jest, że większość krajowych diet jest zdrowa, ponieważ rozwinęły się one jako najlepszy sposób na wykorzystanie lokalnej żywności. Ale musi im towarzyszyć sektor handlu detalicznego, który sprawia, że żywność jest dostępna, a styl życia – wolny od stresu.

We Włoszech jest mnóstwo babć, które wciąż żyją do setki, ponieważ wioska wyciska własną oliwę z oliwek, ale większość młodych ludzi wyjechała do miast do pracy. W Grecji, aby przetrwać, rodziny wspierają się bankami żywności. W południowej Hiszpanii rosną świeże owoce i warzywa, ale głównie w tunelach foliowych na eksport do północnej Europy. Dostęp do świeżych owoców i warzyw dla większości mieszkańców basenu Morza Śródziemnego, podobnie jak w Wielkiej Brytanii, jest ograniczony do tego, co jest dostępne i tanie w supermarketach. Aby rozwiązać problem otyłości dzieci, trzeba więcej niż mody, potrzeba wykształcenia, by zrozumieć cały system żywienia. Będzie to oznaczać kontrolę nad reklamami śmieciowymi dla dzieci oraz pieniądze dla szkół na promowanie ćwiczeń.

infoplanet zdrowie dieta srodziemnomorska a otylosc nawyki

Będzie to wymagało kształcenia dzieci, nie tylko do gotowania żywności, ale także do jej uprawiania. Konieczna będzie zmiana systemu rolnictwa, który nagradza rolników za uprawianie zdrowej żywności. To tworzenie lokalnych sieci, aby rodziny miały dostęp do sezonowej i świeżej żywności. Będzie to również zbadanie naszej kultury pracy, aby znaleźć czas na ćwiczenia i gotowanie. I wymagać będzie pamiętania o tym, jak jeść razem jako rodziny i przyjaciele. Aby zapewnić dzieciom długie i zdrowe życie, musimy nauczyć je czegoś więcej niż diety – musimy nauczyć je, jak robić zakupy, jak gotować i jak żyć.