Myślisz, że to pusty żołądek powoduje, że czujesz głód? To może nie być prawda! Głód to skomplikowany proces, którego doświadczają wszystkie żywe organizmy, aby utrzymać energię niezbędną do pozostania przy życiu.

Historia głodu

W 1912 roku badacz A. Washburn pościł, po czym połknął balon. Za pomocą rurki napełnił go powietrzem, aby zasymulować pełny żołądek. Choć przestał odczuwać głód przez kilka godzin, po jakimś czasie poczuł go znowu, dowodząc, że uczucie głodu nie jest spowodowane tylko pustym żołądkiem. Więc co jeszcze się dzieje?

infoplanet zdrowie dlaczego czujesz glod historia glodu

Niektóre wyzwalacze głodu zaczynają się w żołądku. Powolne spożywanie jedzenia i cieszenie się nim może sprawić, że czas posiłku będzie bardziej satysfakcjonujący przy mniejszej ilości jedzenia. Nerwy reagują na pełny żołądek i mogą sygnalizować mózgowi spowolnienie lub przerwanie jedzenia. Jednak większość procesu, który uważamy za głód i uczucie sytości, pochodzi z małego regionu w centrum mózgu zwanego podwzgórzem. Ta część mózgu odbiera i wysyła sygnały chemiczne, aby regulować te odczucia.

Głód może być wywołany przez wiele rzeczy. Możesz go poczuć, ponieważ ciało potrzebuje kalorii. Jednak głód spowoduje też billboard z parującymi rogalikami, który sprawia, że cieknie ci ślinka. Jedzenie obejmuje wszystkie pięć zmysłów i reklamodawcy to wiedzą. Nie bez znaczenia są także przyzwyczajenia. Jeśli często jesz oglądając filmy, włączenie telewizora może wywołać u ciebie głód. Także noc pijaństwa może sprawić, że brzuch zacznie rano burczeć. To zagadkowe, ponieważ alkohol ma dużo kalorii, ale kilka badań wykazało, że kaloryczność nie ma wpływu na sygnał głodu w mózgu.

Głód i stres

Kiedy stres uderza po raz pierwszy, zmniejsza apetyt, a podwzgórze zachowuje zasoby do walki lub ucieczki. Ale ciągły stres może prowadzić do niepohamowanego jedzenia. Właśnie wtedy pojawia się kortyzol – hormon, który zwiększa głód. Dodatkowo jego ilość wzrasta wraz z chronicznym stresem.

infoplanet zdrowie dlaczego czujesz glod cukrzyca

Kortyzol może wpływać na uczucie głodu. Badania pokazują, że wywołuje pożądanie wysokotłuszczowej żywności o wysokiej zawartości cukru. Wykazano, że te środki spożywcze zmniejszają stres, co może wyjaśniać, dlaczego przebywanie w stanie stresu prowadzi do niepożądanego przybierania na wadze.

Istnieją dwa podejścia, które wydają się pomocne w uniknięciu jedzenia z powodu stresu. Jednym z nich jest utrzymanie w kuchni zasady braku produktów o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru. Kolejną wypróbowaną i prawdziwą strategią jest znalezienie sposobów na zmniejszenie stresu. Pomóc mogą wsparcie emocjonalne przyjaciół i rodziny, ćwiczenia o niskiej intensywności pomagające zredukować poziom kortyzolu czy medytacja zmniejszająca odczuwanie stresu.

Odwodnienie, cukrzyca i głód

Woda niezbędna dla organizmu w większości nie pochodzi z płynu. Kromka ciemnego pieczywa to prawie 40% wody, pieczony indyk – 65%, a jabłko – 70%. Ponieważ ciało wie, że może uzyskać wodę z pożywienia, łatwo możesz pomylić pragnienie z głodem. Dlatego następnym razem, gdy będziesz głodny, spróbuj wypić szklankę wody. Może to spowolnić trawienie i sprawić, że poczujesz się pełniejszy na dłużej.

infoplanet zdrowie dlaczego czujesz glod stres i glod

Ludzkie ciało kocha również cukier. Większość żywności zamienia się w glukozę – cukier, który można przekształcić w tłuszcz do późniejszego wykorzystania. W przypadku niektórych produktów spożywczych organizm musi ciężko pracować, aby uzyskać cukier, którego potrzebuje. Jednak jeśli decydujesz się na posiłek o wysokiej zawartości cukru bez większej ilości błonnika, poziom insuliny wzrasta. Rezultat jest taki, że początkowo czujesz się bardzo zadowolony, ale cukier wysyła tak potężny sygnał, aby zwiększyć ilość insuliny, że prawdopodobnie będzie jej więcej niż potrzebujesz. Z tego względu masz tendencję do odczuwania głodu znacznie wcześniej po posiłku o wysokiej zawartości cukru.

Przekształcanie żywności w energię utrudnia organizmowi niekontrolowana cukrzyca. Ludzie cierpiący na nią albo potrzebują więcej czasu na produkcję insuliny, albo ich ciała nie reagują na insulinę. Rezultatem może być polifagia – ekstremalne uczucie głodu. Wówczas niezbędne może być leczenie. Najlepiej udać się do specjalisty zajmującego się poziomem hormonów w organizmie, czyli endokrynologa. Inna opcja to hipoglikemia, która również może powodować głód. Jeśli funkcjonujesz bez jedzenia przez kilka godzin, ciało normalnie reaguje otrzymując więcej energii z wątroby, która uwalnia glukozę. Nie działa to jednak dobrze u osób z hipoglikemią. Hipoglikemia powoduje, że ludzie odczuwają osłabienie lub zawroty głowy po kilku godzinach bez jedzenia.

Głód, ciąża, hormony i emocje

Ciąża wpływa na kobietę na różne sposoby. Niektóre, szczególnie w pierwszych kilku tygodniach, ledwo mogą patrzeć na jakiekolwiek jedzenie, gdy doświadczają porannych mdłości. Inne odkrywają, że choć jedzą dużo, nie czują się pełne. Wraz ze zmianą apetytu, ciąża może również sprawić, że niegdyś ulubione jedzenie może wydawać się obrzydliwe, podczas gdy inne potrawy mogą nagle wywoływać nieodparta chęć jedzenia.

infoplanet zdrowie dlaczego czujesz glod ciaza emocje hormony

Na uczucie głodu nierzadko wpływają również emocje. Badania wykazały, że kinomaniacy zjadają średnio o 30% więcej popcornu oglądając łzawe filmy niż opowieści z happy endem. Wydaje się to pokazywać siłę emocjonalnego jedzenia. Głód odczuwany w emocjach jest tradycyjnie opisywane jako mechanizm radzenia sobie z negatywnymi emocjami, takimi jak strach, smutek i gniew. Ale nowsze badania sugerują, że pozytywne uczucia również mogą prowadzić do przejadania się. Jeśli spożywasz więcej jedzenia na weselach i pogrzebach, jesteś kimś, kto poddaje się emocjonalnemu jedzeniu. Wydaje się, że od czasu do czasu robi to niemal każdy.

Nadmiernie głodni mogą być również ludzie z zaburzeniami tarczycy. Wówczas możesz czuć się głodny przez cały czas, choć ciało ma wystarczającą ilość pokarmu. Tarczyca to mały gruczoł, który znajduje się wewnątrz szyi, tuż przed gardłem. Kontroluje on hormony regulujące szybkość metabolizowania żywności w energię. Takie przypadki wymagają opieki lekarskiej, zwłaszcza, że głód wywołują także niektóre leki na receptę.

Na początku artykułu pisaliśmy, że podwzgórze kontroluje sygnały głodu. Czyni to przede wszystkim poprzez dwa ważne hormony wywołujące głód: leptynę na niskim poziomie i grelinę na wysokim poziomie. Jedno z badań wykazało, że poziomy tych substancji wzrastają, jeśli dostajesz co najmniej 5 godzin snu. Dlatego rozwiązanie jest oczywiste – wystarczy odpowiednia ilość snu, aby uniknąć głodu.

Źródła: Appetite: „Energy and macronutrient composition of breakfast affect gastric emptying of lunch and subsequent food intake, satiety and satiation”, The European Journal of Public Health: „By how much would limiting TV food advertising reduce childhood obesity?”, Harvard Medical School: „Do you have an overactive thyroid?”

kup artykuly platne