Sklep internetowy genetyki konsumentów Orig3n, przedstawia wizerunek młodej kobiety zwróconej w kierunku horyzontu. Jej warkocze są faliste, a triceps pięknie zaznaczony. „Zaopiekuj się swoją przyszłością. Testy DNA Orig3n odkrywają powiązania między twoimi genami a twoim sposobem myślenia, działania i czucia – im więcej wiesz, tym łatwiej osiągnąć najwyższy potencjał” – czytamy. Czy to tylko nowy rodzaj marketingu?

Geny na dietę

Dieta dopasowana do genotypu to obietnica rosnącej liczby usług. Już obecnie można znaleźć w sieci produkty dopasowane do diety, kondycji czy cery. Zaczynają jednak powstawać również firmy zajmujące się genetyką konsumentów, które sprzedają na przykład usługę Wine Explorer, która na podstawie naukowych metod dobiera wino do ludzkiego DNA. Naukowcy informują jednak, by podchodzić do zestawów testowych tego rodzaju ze sceptycyzmem.

infoplanet zdrowa dieta geny a odzywianie

– Na rynku genetyki konsumenta widać, że odkrycia, często pochodzące z badań o bardzo dużych rozmiarach próbnych, są przetwarzane i sprzedawane ludziom w sposób, który sugeruje, że będzie można je zastosować zawsze i bez wyjątku. Jednak w większości przypadków zakres, w jakim genom konsumentów może wpływać na wyniki, pozostawia wiele do życzenia – mówi genetyk z Uniwersytetu Harvarda Robert Green, który od blisko 20 lat bada testy genetyczne.

Nie, oznacza to jednak, że badacze nie próbują zapełnić tej luki. Nawet w ubiegłym tygodniu naukowcy pod kierownictwem Christophera Gardnera, dyrektora odżywiania w Stanford Prevention Research Centre, opublikowali jedno z najbardziej rygorystycznych badań na temat tego, czy dietetycy mogą używać osobistych wyników DNA w celu identyfikacji bardziej skutecznych strategii odchudzania. Porównali w nim skuteczność diety o niskiej zawartości tłuszczu i węglowodanów w randomizowanym, kontrolowanym badaniu z udziałem ponad 600 osób.

Geny a dieta

Badacze analizowali również, czy geny badanych osób mają wpływ na ich wyniki. Wcześniejsze badania sugerowały bowiem, że kombinacja mutacji genach związanych z metabolizmem tłuszczów i węglowodanów: PPARG, ADRB2 i PABP2, może predysponować badanych do utraty większej wagi na jednej diecie niż na innej. Wyniki, które opublikowano w Journal of American Medicine, nie potwierdzają związku między profilami genetycznymi poddanych analizom osób a ich sukcesem w którymkolwiek z programów. Badani tracili tę samą wagę, niezależnie od tego, jaką dietę im przypisano.

Motywujace rozczarowanie?

– Kiedy zobaczyłem wyniki, poczułem rozczarowanie – mówi Gardner. – Żaden z wariantów genetycznych nie przyniósł efektu – stwierdza.

Utrata wagi a dieta

Choć badanie było wiarygodne, rozległe, dobrze zaprojektowane i drogie (otrzymało dofinansowanie z inicjatywy Nutrition Science Initiative, organizacji non-profit poświęconej finansowaniu rygorystycznych badań żywieniowych, nie oznacza końca wysiłku naukowców. Sugeruje jednak, że ustalenie powiązań testów DNA i diet będzie trudne i czasochłonne.

Badania nad związkiem między uwarunkowaniami genetycznymi a preferowanym sposobem żywienia będą prawdopodobnie kontynuowane. Gardner i jego współpracownicy analizowali zależności w zakresie zaledwie trzech genów, ale są jeszcze dziesiątki innych do rozważenia.

infoplanet zdrowa dieta geny a odzywianie

– Jest prawdopodobne, że niektóre z tych genetycznych sygnatur mogą doprowadzić ludzi do bardziej skutecznej diety. Ale odżywianie jest tak skomplikowanym procesem, że nie powinniśmy spodziewać się odpowiedzi w najbliższym, czasie – zapewnia Gardner.