Nowe wytyczne opracowane w Stanach Zjednoczonych ostrzegają, że większość ludzi powinna rozpocząć regularne badania przesiewowe w kierunku raka okrężnicy i odbytu w wieku 45 lat.

Rak coraz młodszy?

Przez lata American Cancer Society (ACS) i inne grupy medyczne doradzały osobom ze średnim ryzykiem raka jelita grubego i odbytnicy rozpoczęcie badań przesiewowych w wieku 50 lat. Wcześniejsze badania przesiewowe zarezerwowano dla osób o podwyższonym ryzyku. Obecnie zalecenie zostało zmienione, a przesunięcie wieku w dużej mierze jest spowodowane faktem, że nowotwory jelita grubego są coraz częściej diagnozowane u młodszych Amerykanów.

W ubiegłym roku badanie ACS wykazało, że od połowy lat 90. liczba zachorowań na raka jelita grubego wśród Amerykanów w wieku od 20 do 54 lat stale rośnie – o od 0,5 do 2% rocznie. Rak odbytnicy jest w efekcie częstszy o 2–3% rocznie. Oznacza to, że osoba urodzona w 1990 roku ma teraz dwukrotnie większe ryzyko zachorowania na raka jelita grubego i cztery razy więcej na raka odbytnicy niż ktoś urodzony w 1950 roku.

infoplanet zdrowie kiedy sie badac rak coraz mlodszy

– Liczba ta wzrasta dość drastycznie i nie wiemy dlaczego. Mówi się, że wzrost zachorowań powoduje epidemia otyłości, zła dieta i brak ruchu, ale te czynniki nie wyjaśniają w pełni powstawania takiej liczby nowych zachorowań – twierdzi dr Andrew Wolf, który kierował grupą opracowującą wytyczne ACS. – Ponieważ większość osób nie rozpoczyna badań przesiewowych w kierunku raka okrężnicy i odbytnicy do wieku 50 lat, zmiany wskaźników przesiewowych nie uwzględniają dokładnego wzrostu wśród młodych Amerykanów.

Badania na wagę życia?

Jednak nie ma pewności, że badania przesiewowe w wieku 45 lat pozwolą na uratowanie życia ludzi. By zyskać dowody na trafność takich tez, ACS zleciła przeprowadzenie „modelowania” badań nad opracowaniem nowych wytycznych. Do oszacowania efektów badań przesiewowych w wieku 45 lat wykorzystano istniejące dane Wniosek był taki, że wcześniejsze badania miały lepszy stosunek korzyści do ryzyka niż badania przesiewowe w wieku 50 lat. Amerykanie w wieku od 45 do 49 lat zapadają rzadziej na raka jelita grubego niż osoby w wieku od 50 do 54 lat – około 31 przypadków na 100 000 osób w porównaniu do 58 na 100 000.

Ryzyko badań przesiewowych jest niskie. Zagrożenia dotyczą głównie kolonoskopii, która może – choć dzieje się to rzadko – przebić ścianę okrężnicy lub spowodować krwawienie. Kolonoskopia jest tylko jedną z opcji badań przesiewowych. Inne obejmują coroczny test stolca w poszukiwaniu ukrytej krwi lub badanie stolca na podstawie DNA przeprowadzane co trzy lata.

infoplanet zdrowie kiedy sie badac na wage zycia

– Wybór metody powinien opierać się na dostępnych testach i osobistych preferencjach pacjenta. Ludzie powinni być informowani o możliwości wszystkich wyborów – przekonuje Wolf. – Dlatego American College of Gastroenterology już zaleca, aby osoby czarnoskóre rozpoczęły badania w wieku 45 lat, ze względu na ich względnie wyższe ryzyko wystąpienia tej choroby. Na początku tego roku, Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku uruchomił program dla pacjentów z rakiem jelita grubego młodszych niż 50 lat. Jednym z celów jest zbadanie przyczyn rosnącej zapadalności na to schorzenie, powiedziała dr Andrea Cercek, onkolog w Sloan Kettering.

Wskaźniki nie tylko rosną wśród osób po 40. roku życia, ale także wśród osób w wieku 20 i 30 lat (chociaż częstość występowania w tym wieku stale pozostaje niska). Tak więc, badanie przesiewowe w wieku 45 lat, nie rozwiązują całego problemu. Podstawą jest wiedza, która zapewnia większa czujność. „Jeśli zauważysz uporczywe objawy żołądkowo-jelitowe trwające dłużej niż kilka dni, nie lekceważ ich” – zaleca Cerek. Wskazówka ostrzegawcza to zmiany w funkcjonowaniu jelit, bóle brzucha lub skurcze; stolec, który jest ciemny lub ma widoczną krew, i niezamierzona utrata wagi.