Drzewo goździkowe jest jednym z najstarszych występujących na świecie, a jego pąki kwiatowe mają wiele zastosowań – w tym kulinarne i lecznicze. Oto najważniejsze fakty na temat goździków.

1. Afo

Jest to nazwa najstarszego drzewa goździków na świecie, który został znaleziony na wyspie Ternate we wschodniej Indonezji. Drzewo ma od 350 do 400 lat.

 

2. Goździkowiec korzenny

To suszone pączki kwiatowe drzewa Syzygium aromaticum, należące do rodziny Myrtaceae. Działa pobudzająco i wzmacnia żołądek.

3. Chai

Goździki są ważnym składnikiem aromatycznych napojów. Indyjski masala chai to napój wyprodukowany przez zaparzanie czarnej herbaty z mieszaniną przypraw aromatycznych, w tym goździków.

 

4. Literatura

Dante Alighieri, słynny włoski poeta, w „Boskiej Komedii” mówi o goździkach jako najlepszym luksusie. Zgodnie z jego opowieścią, były one używane przez frywolników z miasta Siena do wypiekania mięsa.

5. Eugenol

To substancja, która jest w największym stopniu odpowiedzialna za aromat goździka. Stanowi około 80% jego składu chemicznego.

6. Do smaku

Użycie goździka w kulinariach jest popularne na całym świecie. W Indiach jest on ważną przyprawą do biriani i curry, w Meksyku jest często stosowany w preparatach wraz z cynamonem i kminkiem, zaś w Afryce i na Bliskim Wschodzie dodaje smaku mięsom i słodkim potrawom.

 

7. Jak złoto

Goździki były od wieków jednym z najbardziej cennych i kosztownych towarów na świecie. W Wielkiej Brytanii w XVII i XVIII wieku, ze względu na wysokie koszty importu, trzeba było za nie zapłacić równowartość ich wagi w złocie.

8. Na dworze

Dynastia Han była drugą dynastią imperialną w starożytnych Chinach i rządziła krajem od 206 do 220 r p.n.e. Jej członkowie żuli goździki, aby odświeżyć oddech i wymagali, aby ci, którzy z nimi rozmawiali, robili to samo. Używano ich również w kuchni i lecznictwie.

9. Drogie kadzidło

Goździki były jednym z produktów luksusowych lądowych i morskich szlaków handlowych kauczuku, łączących świat śródziemnomorski z Afryką Wschodnią i Arabią. Handel kwitł od VII aż do II w. p.n.e.



10. Dzień goździków

W Kalendarzu Republikańskim przypadał 1 lipca. Święto, utworzone podczas rewolucji francuskiej, obchodzono w latach 1792–1806.

11. Kretek

Jest to nazwa bardzo popularnych papierosów indonezyjskich aromatyzowanych z goździkami. Były one palone w Europie, Azji i Stanach Zjednoczonych, gdzie w 2009 r. zostały uznane za nielegalne.

12. Olej

Można go ekstrahować z liści, łodyg i pąków – zawiera wówczas różne proporcje eugenolu. Jest to bardzo mocny olejek eteryczny o szerokim zakresie właściwości terapeutycznych. Najmniej składników leczniczych zawiera olej z liści goździków.

 

13. Paznokieć

Angielska nazwa goździków – clove – pochodzi od łacińskiego słowa clavus, czyli paznokieć. Motywacja nazwy związana jest z kształtem pąków rośliny, które przypominają małe, nieregularne paznokcie.

14. ORAC

To zdolność absorbowania reaktywnych form tlenu przez przeciwutleniacze, która jest metodą pomiaru zdolności antyoksydacyjnych. Wysokość ORAC dla oleju goździka jest tak wysoka, że można go nazwać mistrzem wszystkich olejków eterycznych.

15. Ciasto

Goździki są jedną z przypraw dodawanych do Spice bread – tradycyjnego francuskiego tortu, którego składnikami są mąka żytnia, miód i przyprawy.

 

16. Ilość ograniczona

Goździki z powodu zawartości dodatków eugenolowych są uważane za bardzo silną przyprawę, dlatego ilość goździków stosowanych w przepisach jest zazwyczaj niewielka. Najczęsciej zaleca się dodawać jedną sztukę.

17. Odstraszacz

Przyprawa jest używana również jako odstraszacz owadów – zwłaszcza mrówek i ciem. Garstka goździków włożona do szuflady będzie trzymała owady z daleka.

18. Sinbad Żeglarz

Handel goździkami został opisany w „Baśniach z tysiąca i jednej nocy”. Zgodnie z ich treścią, przyprawy miał kupić i sprzedać Sinbad Żeglarz.

19. Na ból zęba

Olejek z goździków w wielu krajach jest stosowany jako środek przeciwbólowy i łagodzący nagłe stany bólowe. Ponadto występuje również w roli popularnego składnika płynów do płukania jamy ustnej.

 

20. Na zdrowie!

Goździki mają swoje stałe miejsce w wielu tradycyjnych odmianach medycyny, w tym w indyjskiej ajurwedzie, a także chińskich i zachodnich fitoterapiach.

21. Vin Brulé

Przyprawa jest niezbędnym składnikiem Vin Brulé lub inaczej grzanego wina. To gorący napój produkowany na bazie wina (tradycyjnie czerwonego), który przyrządza się z dodatkiem cukru i przypraw.

 

22. Na rozgrzanie

W medycynie chińskiej goździki Ding Xiang są doceniane za działanie rozgrzewające. Ich stosowanie miejscowo na brzuch lub wewnętrznie ogrzewa przewód pokarmowy i pomaga zwalczać stany chorobowe – od czkawki po impotencję.

23. XVIII w. p.n.e.

Najstarsze goździki znalezione przez archeologów pochodzą z 1700 r. p.n.e. Znaleziono je w naczyniu ceramicznym w Syrii.

24. Zanzibar

Jest dziś największym producentem wyrobów z goździka na całym świecie.