Post staje się coraz bardziej popularny. Szczuplejsze uda, jaśniejsza głowa, niższe ryzyko zachorowania na raka, choroby serca, cukrzycę i obietnica dłuższego, zdrowszego życia wydają się niezwykle atrakcyjne. Jednak wtedy pojawia się głód, który sprawia, że jesteś zły, zmęczony i niezbyt miły. Jednak jeśli wierzyć materiałom marketingowym, już wkrótce może pojawić się opcja postu bez głodu.

Głód jest naturalny?

Post od tysiącleci jest częścią praktyk religijnych na całym świecie. Do głównego nurtu konsumenckiego po raz pierwszy dotarł około 5 lat temu, kiedy badania udowodniły, że pomijanie posiłków może przynosić liczne korzyści zdrowotne. Wiele ekspertyz wykazało, że organizmy – od jednokomórkowych drożdży do gryzoni – starzeją się wolniej i żyją dłużej, gdy ich spożycie kalorii spadnie do 40%.

Później pojawiało się coraz więcej dowodów na to, że okresowa rezygnacja z jedzenia powoduje, że nasze działa w trybie awaryjnym, w którym oszczędza energię, naprawia i nadaje priorytet jasności umysłu, aby rozwiązać problem znajdowania żywności. Zwolennicy okresowych postów twierdzą, że oprócz utraty masy ciała może on chronić przed rakiem, cukrzycą i zaburzeniami, takimi jak choroba Parkinsona i choroba Alzheimera.

infoplanet zdrowie post na zdrowie glod jest naturalny

– Jeśli zaakceptujemy, że w paleolicie kształtowały się najważniejsze ludzkie zachowania, w tym żywieniowe, musimy uwzględniać, że łowcy-zbieracze byli przystosowani do okresów uczty i głodu. To może być dla nas stan bardziej naturalny niż żywienie w postaci 3 posiłków dziennie – mówi Stanley Ulijaszek, antropolog żywieniowy na Uniwersytecie w Oksfordzie.

Post bez głodu

Entuzjazm związany z pojawiającymi się na rynku obietnicami postu wolnego od głodu zmniejsza się nieco wraz z wnikaniem w zaproponowany zestaw żywieniowy: dwie zupy dziennie, kilka krakersów, oliwki i coś dziwnego, co naśladuje niesłodkie masło orzechowe. Taka dieta jest pomysłem Valtera Longo, gerontologa z University of Southern California w Los Angeles. Zgodnie z jego podstawowym twierdzeniem, post raz w miesiącu choć przez 5 dni wywołuje skutki podobne do tych obserwowanych u zwierząt.

– Nie ma znaczenia, jak dobra jest twoja dieta, jak dużo ćwiczeń wykonujesz – ciało się starzeje, a komórki – niszczą. Natomiast dieta naśladująca głód indukuje tryb ochronny ciała i powoduje jego odmłodzenie, dostarczając wystarczającą ilość kalorii. Jest klinicznie udowodnione, że każdy może czerpać z niej korzyści – obiecuje strona firmy.

infoplanet zdrowie post na zdrowie post bez glodu

Dzięki badaniom na zwierzętach wiemy sporo o tym, co dzieje się w organizmie, gdy brakuje jedzenia. Brak składników odżywczych rozpoczyna proces zwany autofagią, w którym komórki ulegają zniszczeniu, a uszkodzone lub dysfunkcyjne części są poddawane recyklingowi i wykorzystywane jako paliwo. Uważa się, że ten system prawdopodobnie ewoluował, aby zmaksymalizować szanse na przetrwanie głodu.

Korzyści zdrowotne z postu

Chociaż wstępne wyniki pochodziły z badań na myszach, w zeszłym roku Longo i jego koledzy opublikowali badanie obejmujące około 100 osób, które podjęły post. Kiedy ludzie stosowali dietę, obniżyli masę ciała i tłuszcz, a także osiągnęli niższe ciśnienie krwi i ograniczyli poziom hormonu zwanego insulinopodobnym czynnikiem wzrostu-1 (IGF-1), który odgrywa istotną rolę w starzeniu i chorobach. Mieli także niższe poziomy markerów zapalenia i cholesterolu.

– Bardzo ważne jest, aby krytycznie badać oświadczenia zdrowotne o interwencjach dających wielkie obietnice. Jednym z kluczowych pytań jest to, jak długo należy pościć, aby uruchomić te procesy. Niestety odpowiedź jest niejasna. W niedawnym przeglądzie zdrowotnych skutków postu Benjamin Horne z Intermountain Heart Institute w Salt Lake City w stanie Utah stwierdził, że żadne badania nie wykazały jeszcze istnienia określonej granicy, a ich zakres prawdopodobnie zmienia się w zależności od organizmu – ostrzega jednak Fredrik Karpe, który prowadzi Oxfordzkie Centrum Metabolizmu i Morfologii.

infoplanet zdrowie post na zdrowie post dla umyslu

Innym zapowiadanym efektem postu jest brak glukozy we krwi i zapasach glikogenu w wątrobie, które powodują przemianę metaboliczną. Wątroba zaczyna przekształcać tłuszcze w ciałka ketonowe dla mięśni i mózgu oraz używać ich jako paliwa, czyli wywoływać proces zwany ketozą. Dlatego właśnie prawie głodówka zawsze powoduje utratę masy ciała w granicach 2,5–8%. Nie wiadomo jednak, jak długo należy pościć przed uruchomieniem ketozy. Longo przekonuje, że trwa to co najmniej 3 dni.

– Wątroba zawiera glikogen o wartości około 700 kalorii, energiczny bieg może spalić 100 kalorii w 10 minut, a codzienna aktywność ludzi wokół domu spala 70 kalorii na godzinę. Jeśli nie jesz w tym czasie, wówczas cały proces trwa około 10 godzin. Dodaj ćwiczenia i zmiana może nastąpić jeszcze szybciej – przekonuje Mark Mattson z Uniwersytetu Johna Hopkinsa w Baltimore.

Post dla ciała i umysłu?

Kolejnym kuszącym argumentem podawanym przez zwolenników postu jest jego wpływ na sfery poznawcze. Poszczący regularnie chwalą się czystszym myśleniem i lepszą koncentracją. Jak dotąd nie przeprowadzono jednak żadnych badań, które potwierdziłyby związek między postem u ludzi a myśleniem. Jedynych wskazówek dotyczących tego, co może się wówczas dziać, dostarczają eksperymenty na myszach. Udowadniają one, że przejście na ketozę pobudza mózg uwalniając substancję chemiczną o nazwie BDNF, która stymuluje neurony do tworzenia większej ilości mitochondriów generujących energię. To może być klucz do klarowności myśli zgłaszanej podczas głodówki.

Dowody na korzyści z postu u zdrowych ludzi są kontrowersyjne. Ale może się okazać, że post działa najlepiej, gdy ciało już ma problemy. Badania na zwierzętach sugerują, że komórki rakowe są w czasie głodu bardziej podatne na chemioterapię. Wstępne wyniki potwierdzają, że post może zmniejszyć skutki uboczne chemioterapii bez ograniczania zdolności do działania na guzy. Longo testuje obecnie swoją dietę u osób ze stwardnieniem rozsianym (MS), aby sprawdzić, czy może skłonić organizm do oczyszczania komórek układu odpornościowego odpowiedzialnych za tę chorobę i zastąpienia ich zdrowymi wersjami.

infoplanet zdrowie post na zdrowie korzysci zdrowotne z postu

Niektóre badania sugerują ponadto, że głodówka może zmniejszyć ryzyko cukrzycy typu 2. Jednak analizy prezentowane na tegorocznym spotkaniu Europejskiego Towarzystwa Endokrynologicznego ostrzegają przed przerywaną głodówką jako drodze do uszkodzenia trzustki i zwiększenia ryzyka choroby. Tak czy inaczej, osoby, które już chorują i przyjmują insulinę powinny odczuć jej efekty. „Jeśli bierzesz insulinę i decydujesz się na post, możesz coś zdziałać. Jeśli jednak źle się poczujesz, porozmawiaj ze swoim lekarzem przed rozpoczęciem diety” – mówi Longo.

kup artykuly platne