Według WHO na cukrzycę choruje ponad 30 milionów Amerykanów, a wzrost liczby osób dorosłych zdiagnozowanych na całym świecie rośnie w oszałamiającym tempie: od 108 milionów w 1980 roku do 422 milionów w 2014 roku. Jak wykazują najnowsze badania, 3,2 miliona nowych przypadków tej choroby w ciągu jednego roku można powiązać z zanieczyszczeniem powietrza. Jak to możliwe?

Zanieczyszczenia z powietrza w płucach

Powietrze zanieczyszczone pyłem lub cząstkami zawiera mikroskopijne elementy pyłu, brudu, dymu i sadzy, zmieszanych z ciekłymi kroplami. Najdrobniejsze regulowane cząstki zanieczyszczeń mają wielkość 2,5 mikrometra, a więc około 30 razy więcej niż ludzki włos, który ma 70 mikrometrów. Oznacza to, że może dostać się nie tylko do płuc, ale również przeniknąć do krwioobiegu, gdzie trafiają wszystkie cząsteczki o rozmiarze mniejszym niż 10 mikrometrów. Stamtąd są przenoszone do różnych narządów, by rozpocząć przewlekłą reakcję zapalną, która może prowadzić do wielu chorób.

– 10 czy 15 lat temu uważaliśmy, że zanieczyszczenie powietrza powodowało zapalenie płuc, astmę i zapalenie oskrzeli. Teraz wiemy, że jest bardzo ważną przyczyną chorób serca i udaru mózgu, a także przyczynia się do chronicznej choroby płuc, raka i przewlekłej choroby nerek – mówi dr Philip Landrigan, specjalista globalnego zdrowia i dziekan w Icahn School of Medicine na górze Sinai w Nowym Jorku.

infoplanet zdrowie smiercionosne powietrze zanieczyszczenie powietrza

Ponadto uważa się, że zanieczyszczenie powietrza wywołuje stan zapalny i zmniejsza zdolność trzustki do kontrolowania produkcji insuliny.

Powietrze a cukrzyca

Z badania opublikowanego w czasopiśmie Lancet Planetary Health wynika, że zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wielu chorób przewlekłych, w tym cukrzycy. Co gorsza, zanieczyszczenie powietrza wzrosło znaczenie powyżej standardów uważanych za bezpieczne przez amerykańską Agencję Ochrony Środowiska i Światową Organizację Zdrowia, co ma wpływ na zwiększone ryzyko zachorowania na cukrzycę na całym świecie.

– Istnieje niezaprzeczalny związek między poziomem ryzyka cukrzycy a poziomem zanieczyszczenia powietrza w tych miejscach, gdzie znajduje się on znacznie poniżej aktualnych bezpiecznych standardów. Wielu lobbystów twierdzi, że obecne poziomy bezpieczeństwa są zbyt surowe i powinny być zmniejszone. Dowody wskazują jednak na to, że obecne poziomy wciąż nie są wystarczająco bezpieczne i wymagają zaostrzenia – wyjaśnia adiunkt w Washington University dr Ziyad Al-Aly.

infoplanet zdrowie smiercionosne powietrze powietrze a cukrzyca

Badanie wykazało, że tylko w 2016 roku zanieczyszczenie powietrza przyczyniło się do 3,2 miliona nowych przypadków cukrzycy, co stanowi 14% wszystkich przypadków na świecie. W Stanach Zjednoczonych zanieczyszczenie powietrza było powiązane z 150 000 nowych przypadków cukrzycy rocznie.

Poziomy zagrożenia

Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis zgromadzili dane dotyczące 1,7 miliona amerykańskich weteranów, którzy nie zadeklarowali w wywiadzie cukrzycy. W przypadku weteranów narażonych na zanieczyszczenie powietrza od 5 do 10 mikrogramów na metr sześcienny powietrza, około 21% zachorowało na cukrzycę. Wyższe poziomy – pomiędzy 11,9 do 13,6 mikrogramów – skutkowały odpowiednio większym ryzykiem zachorowania: około 24% chorych na cukrzycę. Naukowcy podkreślają, że choć wzrost o 3% wydaje się niewielki, przekłada się na dodatkowe 5000 do 6000 nowych przypadków cukrzycy na 100 000 osób rocznie.

Dane uzyskane w badaniu, wraz z informacjami zebranymi z tysięcy badań na całym świecie, zostały wykorzystane do stworzenia modelu oceny ryzyka cukrzycy dla różnych poziomów zanieczyszczenia. Później zostały połączone z informacjami z badania Global Burden of Disease, które szacuje roczne przypadki cukrzycy w celu oszacowania ryzyka wystąpienie choroby na całym świecie.

infoplanet zdrowie smiercionosne powietrze poziomy zagrozenia

Jak się okazało, większe wskaźniki zachorowań miały biedniejsze kraje, dysponujące niewielkimi zasobami do tworzenia i utrzymywania polityki w zakresie czystego powietrza. Wśród nich były: Indie, Afganistan, Papua Nowa Gwinea i Gujana. Kraje zamożniejsze, takie jak Francja, Finlandia, Stany Zjednoczone i Islandia, miały ryzyko niskie lub umiarkowane.

Komisja Lancet opublikowała w zeszłym roku raport szacujący, że zanieczyszczenie powietrza było odpowiedzialne za 9 milionów przedwczesnych zgonów na świecie w 2015 roku. To 15 razy więcej zgonów niż wszystkie wojny i przemoc razem wzięte i trzy razy więcej niż malaria, gruźlica i AIDS łącznie. Komisja stwierdziła, że 92% zgonów związanych z zanieczyszczeniami miało miejsce w krajach o niskim i średnim dochodzie, a szczególnie wrażliwe są dzieci.