Kiedy myślisz „pająk”, jakie słowa przychodzą ci na myśl? Przerażający? Jadowity? Groźny? Pająk to myśliwy i często używa swoich kłów, aby złapać zdobycz. Jednak żaden pająk na świecie nie jest wystarczająco duży, by w poszukiwaniu jedzenia polować na ludzi. W praktycznie każdym przypadku pająk wolałby, żeby cię nie było. Czy warto zatem bać się ukąszeń?

Pająki pomocne ludziom?

Pająki mogą wyglądać przerażająco, ale tak naprawdę pomagają ludziom. Zabijają wiele drobnych szkodników, które atakują ludzkie domy, a ich ulubionym pokarmem są pchły i komary. Więc kiedy myślisz o pająkach, być może powinny ci przychodzić do głowy słowa, takie jak „w większości nieszkodliwe” i „zaskakująco pomocne”.

infoplanet zdrowie straszne pajaki pomocne ludziom

Na świecie istnieje około 40 tys. różnych gatunków pająków. Jednak tylko tuzin może zaszkodzić ludziom. Nawet pająki, które są potencjalnie szkodliwe, najprawdopodobniej nie ukoszą człowieka, jeśli nie uznają, że ich życie jest zagrożone. Jak rozpoznać ukąszenia pająka? W większości wyglądają one jak ukąszenia owadów – to małe, czerwone i swędzące miejsce na skórze. Czasami mogę boleć, ale nie bardziej niż użądlenia pszczół.

Istnieją jednak na świecie trzy jadowite pająki, których ukąszenia mogą przynieść znacznie poważniejsze skutki, a w rzadkich przypadkach – nawet śmierć. Wszystkie żyją w Ameryce Północnej i uchodzą za najniebezpieczniejsze dla ludzi. To czarna wdowa, pustelnik brunatny i pająk Hobo. Ich ugryzienie może być bolesne i wyniszczające, a często powoduje ból w klatce piersiowej lub brzuchu. Inne możliwe symptomy obejmują: ból głowy, niepokój, skurcze mięśni, drętwienie kończyn, nudności i wymioty, wrażliwość na światło, pocenie się i ślinienie. Jeśli masz wiele z tych objawów, możesz cierpieć na latrodektyzm – chorobę wywoływaną przez czarne wdowy i powiązane gatunki pająka.

Agresywne czarne wdowy

Dojrzałe czarne wdowy mają błyszczące, czarne ciała. Ich charakterystycznymi cechami są jaskrawoczerwone znaki klepsydry na brzuchu (nie na plecach, jak uważają niektórzy). Często można zauważyć ten znak w nocy, ponieważ po zmroku pająk zwykle zawiesza się na sieci do góry nogami. Męskie osobniki wyglądają zupełnie inaczej – mają białe lub brązowe ciała. Niemniej nie stanowią one zagrożenia dla ludzi.

infoplanet zdrowie straszne pajaki agresywne czarne wdowy

Czarne wdowy wolą nie gryźć, jeśli nie muszą. Naukowcy zaczepiali je, aby zobaczyć, jakie będą ich reakcje obronne. Odkryli, że czarne wdowy starają się unikać konfrontacji, a ponad połowa ich ukąszeń nie zawiera jadu. Jednak według National Poison Data Center, wśród około 1800 ukąszeń w ciągu roku ponad 1000 nie wymagało pomocy lekarskiej, tylko 14 uznano za przypadku poważne i nikt nie umarł.

Ugryzienie czarnej wdowy nie musi być bolesne, ale jeśli pająk wstrzyknie w twoją skórę jad, będziesz o tym wiedział w ciągu godziny. Do tego czasu ból się pojawia i często rozprzestrzenia na klatkę piersiową lub brzuch. Niektórzy ludzie odczuwają sztywność brzucha wraz ze skurczami żołądka. Mogą również wystąpić obfite pocenie się, ślinienie się i zawroty głowy. Jeśli podejrzewasz, że zostałeś ukąszony, pierwszą rzeczą jest umycie obszaru ciepłą wodą z mydłem. Pomaga to zapobiec infekcji. Pamiętaj, że szybka opieka medyczna może zapobiec wielu powikłaniom.

Wzdłuż amerykańskiego wybrzeża, bytuje również pająk, który wygląda uderzająco podobnie do czarnej wdowy. Fałszywa czarna wdowa ma taki sam rozmiar jak prawdziwa, ale nie ma czerwonego wzoru klepsydry na brzuchu. Jest również bardziej owalna i może mieć na czarnym ciele trudne do zauważenia zabarwienie. Ukąszenia fałszywej czarnej wdowy mogą być bolesne i powodować podobne objawy, choć z założenia łagodniejsze. Niemniej pająki te nie są agresywne, a ich ukąszenia to rzadkość.

Pustelnik brunatny

Jedynym pająkiem w Ameryce Północnej, który stanowi zagrożenie dla ludzi, jest pustelnik brunatny. Jego identyfikacja jest trudna dla przeciętnego człowieka. Pustelniki brunatne są czasami nazywane „pająkami skrzypcowymi” ze względu na brązowe oznakowanie. Mają je jednak i inne pająki, co może utrudniać rozróżnienie. Chociaż ryzyko ugryzienia przez pustelnika brunatnego jest niskie, są to pająki potencjalnie niebezpieczne.

infoplanet zdrowie straszne pajaki pustelnik brunatny

– Obawy przed pustelnikami brunatnymi są przesadzone. 100 takich pająków było na mojej ręce i nigdy przez żadnego nie zostałem ugryziony – zapewnia w jednym z wywiadów ekspert Rick Vetter, który spędził na badaniach 20 lat.

W odniesieniu do pustelników brunatnych donosi się o znacznie większej liczbie ugryzień niż jest udowodnionych. Wiele nieporozumień wynika z niejasności, jak wyglądają i jakie objawy przynoszą ukąszenia tych pająków. Obszar wokół ugryzienia jest zwykle głęboko niebieski lub fioletowy, a czasami pojawia się wokół niego biały pierścień, pęcherz lub czarny wrzód. Oprócz niezwykłego znaku ugryzienia, możesz odczuwać bóle ciała lub głowy. Niektórzy ludzie zauważają wysypkę, gorączkę, nudności lub wymioty. Kiedy ugryzienie goi się, często pozostawia małą bliznę.

Pająk Hobo

Pająki Hobo są często obwiniane za wywoływanie poważnych reakcji skórnych, choć w większości są nieszkodliwe dla ludzi. Gatunek ten był kiedyś uważany za bardzo niebezpieczny i porównywany z pustelnikiem brunatnym. Jednak ostatnie badania poddały w wątpliwość takie teorie. Jak się okazało, ugryzienia pająków Hobo mogą zniszczyć tkanki, ale wydaje się to bardzo mało prawdopodobne.

infoplanet zdrowie straszne pajaki pajak hobo

Jako gatunek pająk Hobo przywędrował z Europy do Seattle w latach 20. XX wieku. Na Starym Kontynencie jego ukąszenie od dawna uważane jest za nieszkodliwe dla ludzi. To dobra wiadomość dla mieszkańców USA, gdyż po porównaniu jadu europejskich i północnoamerykańskich pająków Hobo nie stwierdzono żadnych istotnych różnic między tymi odmianami.

Warto jednak pamiętać, że pająki Hobo można spotkać w USA najczęściej na północno-zachodnim Pacyfiku. Są bardzo szybkie, mogą pokonywać do 90 cm na sekundę i splatają lejkowate sieci.

Atakujące szybko kolczaki

Paskudna reputacja pająków w USA może być niechlubną zasługą kolczaka. Podczas gdy czarne wdowy, pająki Hobo i pustelniki brunatne wydają się zbierać całą złą sławę, znacznie bardziej prawdopodobne jest ukąszenie przez znacznie cieńszego, ale bardziej agresywnego kolczaka. Uważa się, że jest odpowiedzialny za większość ugryzień pająków w Ameryce Północnej.

infoplanet zdrowie straszne pajaki atakujace szybko kolczaki

Kolczaki są małe i nie mają żadnych widocznych oznakowań. Lubią też zamieszkiwać w naszych domach, choć często pozostają niewidoczne, ponieważ szybko się poruszają. Z naszej perspektywy najbardziej nieprzyjemną cechą kolczaków jest to, że nie mają żadnych oporów przed gryzieniem ludzi. Zaobserwowano, że robią to nawet bez prowokacji ze strony człowieka.

Co gorsza, ukąszenia kolczaka są bolesne, powodują uczucie pieczenia, które może trwać do godziny, a w kolejnych godzinach wywołują pęcherz i wysypkę. Na szczęście szczęki tego pająka są zbyt małe, aby w większości przypadków przegryźć skórę, a nawet jeśli się to uda, nie zostaje wstrzyknięte zbyt wiele jadu. W efekcie ukąszenie kolczaka rzadko jest uważane za poważne na tyle, by wymagać pomocy medycznej.

Straszna tarantula

Chociaż ptaszniki są duże i przerażające, nie są szczególnie szkodliwe dla ludzi. To duże, włochate pająki, które powodują więcej strachu niż problemów. Choć ukąszenia tarantul mogą być bolesne, nie będą stanowić zagrożenia z medycznego punktu widzenia.

infoplanet zdrowie straszne pajaki straszna tarantula

W USA można znaleźć ptaszniki na pustynnym południowym zachodzie. Te pająki żyją zaskakująco długo. Niektóre samice, które osiągają wiek zdecydowanie większy niż samce, dobiegają na wolności nawet 30 lat.

Nawet jeśli nie gryzą swoich przeciwników, niektóre tarantule mają w zanadrzu sztuczkę. Mogą rzucać w swój cel maleńkimi kolczastymi włoskami, które są wystarczająco trujące, aby podrażniać skórę ludzi i zabijać małe ssaki. Jednak z jadem łagodniejszym niż u przeciętnej pszczoły ci potężni myśliwi raczej nie odeślą cię do szpitala.

Leczenie ukąszenia pająka

Pierwsza pomoc w przypadku ukąszeń pająka jest taka sama dla wszystkich gatunków. Pierwszą rzeczą, którą powinieneś zrobić, jest próba zidentyfikowania pająka. Złap go, jeśli jest to możliwe. W ten sposób możesz pomóc lekarzom określić przebieg leczenia.

infoplanet zdrowie straszne pajaki leczenie ukaszenia pajaka

Ponadto za każdym razem, gdy zostaniesz ugryziony przez pająka, powinieneś: umyć obszar ukąszenia mydłem i wodą, aby zapobiec infekcji, nałożyć zimny kompres, aby zapobiec puchnięciu i wziąć bez recepty lek przeciwbólowy, taki jak paracetamol lub ibuprofen.

Większość ludzi po ukąszeniu pająka nie musi odwiedzać lekarza. Wizyty z tego powodu są rzadkie, nawet w przypadku najbardziej jadowitych gatunków. Jednak skontaktuj się z lekarzem bezzwłocznie, jeśli doświadczysz: skurczów w klatce piersiowej lub brzuchu, wymiotów, trudności z oddychaniem oraz intensywnego bólu w żołądku. Poszukaj pomocy szczególnie w przypadku, gdy objawy nie ustąpią po 24 godzinach.

Źródło: Sciencebasedmedicine.org