Tętniak mózgu jest słabszym obszarem w naczyniu krwionośnym dostarczającym krew do mózgu. Przypadłość ta powoduje duże zagrożenie dla życia pacjenta i – niestety – występuje coraz częściej. Każdego roku tylko w Stanach Zjednoczonych 30 000 osób jest poddawanych z tego powodu różnym zabiegom. Zdaniem Institute of Neurological Disorders and Stroke, około 40% tych przypadków jest śmiertelnych w ciągu pierwszych 24 godzin, a kolejne 25% umiera z powodu powikłań w ciągu sześciu miesięcy. Czy jest na to sposób?

Miejsce do działania

Aby zwiększyć przeżywalność pacjentów oraz zapewnić jak najlepsze rokowania pooperacyjne, zagadnienie to jest stale poddawane badaniom. W ich efekcie do procesu leczenia wprowadzane są coraz to nowsze metody przeprowadzania operacji.

Jest kilka metod radzenia sobie z tą nieprawidłowością. Są to zabiegi małoinwazyjne lub operacje na otwartym mózgu. Często przy leczeniu tętniaka stosuje się technikę chirurgiczną zwaną „przycinaniem”. Wszystkie one wymagają, aby pacjent był w znieczuleniu ogólnym.

Być może jednak wkrótce się to zmieni. Zespół badaczy z Uniwersytetu Saint Louis w stanie Missouri udowadnia, że przeprowadzenie tego samego zabiegu w stanie świadomości u pacjenta może zdecydowanie poprawić rokowania.

Pomysł na innowacje

Badanie procedury zabiegowej przeprowadzono na 30 pacjentach z tętniakiem. Zarządzający oddziałem neurochirurgii dr Saleem Abdulrauf i jego zespół komunikował się z nimi podczas operacji, analizując prace ich mózgów.

Operacja polega na otwarciu przez chirurga czaszki oraz zaciśnięciu tętnicy poniżej tętniaka, tak, aby odciąć dopływ krwi. Powoduje to kurczenie się naczyń krwionośnych i zapobiega pęknięciu tętniaka, mogącego prowadzić do bardzo poważnych komplikacji lub śmierci pacjenta.

Podczas procedury zabiegowej pacjentów poddawano „wyciszeniu”, ale utrzymywano w stanie świadomości.

– 3 z 30 poddanym badaniom w trakcie zabiegu przekazało cenne informacje, które zapobiegły późniejszym komplikacjom. Kiedy pojawiły się znaki ostrzegawcze w postaci niewyraźnego widzenia lub niemożności ściśnięcia palców ręki, lekarze mogli zmienić położenie klipów i rozwiązać potencjalne problemy w ciągu kilku sekund – powiedział dr Abdulrauf. – To, co się dzieje, jest niesamowite. A najważniejsze: pacjenci nie czuli bólu – skomentował.

Operacja w stanie czuwania

Pacjenci zostali uśpieni podczas procedury otwierania czaszki, a w trakcie samej operacji byli w stanie czuwania.

– Mózg nie ma receptorów reagujących na ból – wyjaśnił dr Abdulrauf.

W czasie standardowych zabiegów chirurgicznych małe naczynia znajdujące się za tętniakiem mogą zostać przypadkowo zamknięte. Jeśli odżywiały one rejony mózgu zaangażowane w funkcje krytyczne, takie jak mowa, ruch czy widzenie, może to oznaczać dla pacjentów trwały deficyt neurologiczny. Monitorowanie fal mózgowych, które jest wykonywane w trakcie zabiegu, nie jest całkowicie wiarygodne. Nie ma również możliwości śledzenia widzenia pacjentów, kiedy są uśpieni.

Operacja w stanie czuwania może mieć również inne zalety: eliminuje ryzyko związane ze znieczuleniem ogólnym i zapewnia możliwość leczenia pacjentów, którzy nie mogą zastać poddani takiemu znieczuleniu. Niemniej tego typu zabieg nie jest odpowiedni dla wszystkich.

– Jedynie część pacjentów jest w stanie zaakceptować takie warunki – powiedział dr Mark Bain, neurochirurg w Cleveland Clinic, który nie uczestniczył w badaniu.

Dlatego potrzebne są dalsze badania nad korzyściami świadomego uczestnictwa pacjenta w operacji.

– Jeden z ważnych aspektów, który trzeba wziąć pod uwagę, jest to, że kiedy pacjenci są operowani w znieczuleniu ogólnym, są wentylowani mechanicznie, a ich mózgi są bardziej zrelaksowane. Jeśli pacjent nie śpi, może nie oddychać, a to utrudnia dotarcie do operowanej zmiany – dodał dr Bain.

Wyniki badania zostały opublikowane w sierpniowym wydaniu czasopisma Neurosurgery i dowodzą, że w kwestii operacji tętniaków u pacjentów posiadających świadomość należy jeszcze odpowiedzieć na wiele pytań. Samo ich istnienie daje jednak nadzieje na nowe jutro dla pacjentów, u których wykryto zaburzenie.

kup artykuly platne