Laktoza jest rodzajem cukru występującego naturalnie w mleku większości ssaków. Nietolerancja laktozy jest schorzeniem charakteryzującym się takimi objawami, jak ból brzucha, wzdęcia, gazy i biegunka. Są one spowodowane zespołem złego wchłaniania laktozy.

Nietolerancja laktozy

U ludzi enzym rozkładający laktazę jest odpowiedzialny za rozkład laktozy w trakcie trawienia. Jest to szczególnie ważne u niemowląt, które potrzebują laktozy do trawienia mleka matki. Jednak z upływem czasu człowiek na ogół produkuje coraz mniej laktazy.

W wieku dorosłym do 70% ludzi nie wytwarza już wystarczającej ilości laktazy, aby odpowiednio strawić laktozę w mleku, co prowadzi do uciążliwych objawów podczas spożywania produktów mlecznych. Jest to szczególnie częste w przypadku osób spoza Europy. U niektórych może rozwinąć się nietolerancja laktozy po operacji lub z powodu chorób żołądkowo-jelitowych, takich jak infekcje wirusowe lub bakteryjne. Oto 5 najczęściej występujących objawów nietolerancji laktozy:

1. Ból brzucha i wzdęcia

Ból brzucha i wzdęcia są częstymi objawami nietolerancji laktozy u dzieci i dorosłych.Kiedy organizm nie jest w stanie rozłożyć laktozy, przechodzi ona przez jelito, aż dotrze do okrężnicy. Węglowodany takie jak laktoza nie mogą zostać wchłonięte przez komórki wyściełające okrężnicę, ale mogą być fermentowane i rozkładane przez naturalnie występujące bakterie, które tam żyją. Fermentacja powoduje uwalnianie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, a także gazów wodoru, metanu i dwutlenku węgla.

Wynikający z tego wzrost kwasów i gazów może prowadzić do bólu brzucha i skurczy. Ból jest zwykle zlokalizowany wokół pępka i dolnej części brzucha. Co ciekawe, wzdęcia i ból nie są związane z ilością przyjmowanej laktozy, ale z wrażliwością osoby na uczucie rozciągnięcia. Dlatego częstotliwość i nasilenie objawów mogą się znacznie różnić u poszczególnych osób.

2. Biegunka

Biegunkę definiuje się jako zwiększoną częstość stolca, pod względem płynności lub objętości. Nietolerancja laktozy wywołuje biegunkę, pomnażając objętość wody w okrężnicy, co zwiększa objętość i płynną zawartość stolca. Częściej występuje u niemowląt i małych dzieci niż u dorosłych.

W okrężnicy mikroflora fermentuje laktozę do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych i gazów. Większość, ale nie wszystkie, z tych kwasów jest wchłaniana z powrotem do okrężnicy. Pozostałe kwasy i laktoza zwiększają ilość wody uwalnianej przez ciało do okrężnicy.

3. Gazy

Fermentacja laktozy w okrężnicy zwiększa wytwarzanie gazów wodoru, metanu i dwutlenku węgla. Ilość wytwarzanych gazów może się znacznie różnić w zależności od osoby, ze względu na różnice w wydajności mikroflory, a także szybkości reabsorpcji gazu przez okrężnicę.

4. Zaparcia

Zaparcia charakteryzują się ciężkimi, nieczęstymi stolcami, uczuciem niepełnych wypróżnień, dyskomfortem w żołądku, wzdęciami. Może to być kolejna wskazówka nietolerancji laktozy, chociaż jest to znacznie rzadszy objaw niż biegunka.

Alergia na mleko i nietolerancja laktozy nie są ze sobą powiązane. Jednak często występują razem, co może utrudnić identyfikację przyczyn objawów.

Ponieważ objawy nietolerancji laktozy są raczej ogólne, ważne jest, aby uzyskać dokładną diagnozę przed usunięciem produktów mlecznych z diety. Leczenie nietolerancji laktozy zwykle wiąże się z ograniczeniem lub unikaniem pokarmów bogatych w laktozę, takich jak mleko, ser, krem i lody.