We wczesnych latach 90. w czasopiśmie „Nature” opublikowano pracę, która wykazała, że uczniowie lepiej wypadają się w teście inteligencji, jeśli podczas jego pisania słuchają Mozarta. Tak narodził się przemysł szkolenia mózgu wart miliard dolarów. Czy trening mózgu rzeczywiście rozwija nasze zdolności? Czy nasza inteligencja może rzeczywiście się zmienić?

Zamieszanie w świecie nauki wprowadził fakt, iż kolejni badacze nie byli w stanie powtórzyć „efektu Mozarta”, a badania wpływu gier komputerowych na sprawność umysłową przyniosły mieszane rezultaty. Jak przekonuje Stuart Ritchie z Uniwersytetu w Edynburgu w Wielkiej Brytanii, trening mózgu i inne ćwiczenia dawały dość rozczarowujące rezultaty w zakresie zwiększenia IQ.

infoplanet lifestyle inteligencja a efekt mozarta edukacja

Jednak pozytywny wpływ edukacji na inteligencję wskazywano wielokrotnie. W wielu krajach dzieci pozostają w szkole dłużej, by rozwijać sprawność umysłową. Skuteczności tej metody zbadano w Norwegii, gdzie w latach 60. rząd wprowadził do programu nauczania dwa dodatkowe lata obowiązkowej edukacji. Zmiany były wprowadzane stopniowo, dzięki czemu możliwe było porównywanie ich efektów w różnych regionach. Kiedy naukowcy badali inteligencje dorosłych już mężczyzn, doszli do wniosku, że dodatkowa edukacja dodaje 3,7 punktów IQ rocznie. Ta prawidłowość została zaobserwowana również w ostatniej metaanalizie Ritchiego, który wraz z zespołem wykazał, że każdy dodatkowy rok nauki rozwija IQ o 1–5 punktów.

infoplanet lifestyle inteligencja a efekt mozarta ksiazka

– To nie znaczy, że gdybyśmy zostawili ludzi w szkole na zawsze, wszyscy staliby się supergeniuszami. W pewnym momencie proces musi się zatrzymać, ale biorąc pod uwagę obecną zmienność w szkole, edukacja może zapewnić pewien stopień pobudzenia IQ. Czytanie, studiowanie arytmetyki i nabywanie wiedzy ogólnej to dobre szkolenie myślenia abstrakcyjnego. Ćwiczenia te mogą również poprawiać koncentrację dzieci – twierdzi Ritchie.

Czy edukacja dorosłych ma podobny efekt? Ten fakt jest jeszcze mniej jasny, choć – jak mówi Ritchie – prawdopodobny. Jak wynika z jego badań, korzyści z edukacji są widoczne dla inteligencji u osób w wieku od 11 do 70 lat.