Pierwsza pełna ocena światowej populacji różnych gatunków drzew kawowca pokazuje, że 60% ze 124 znanych odmian znajduje się na skraju wyginięcia. Według statystyk, choć w lasach deszczowych występuje naturalnie ponad 100 podgatunków tej rośliny, tylko 2 z nich są wykorzystywane do produkcji popularnego napoju. Naukowcy twierdzą, że liczby są niepokojące, ponieważ dzika kawa ma kluczowe znaczenie dla utrzymania globalnej uprawy tej rośliny na plantacjach w wielu regionach świata. Czy to oznacza koniec kawy?

Zagrożona kawa

Średnio 1 na 5 roślin na świecie jest zagrożona wyginięciem, przez co liczba 60% w odniesieniu do wszystkich gatunków kawy jest bardzo wysoka. Dla porównania, na liście zagrożonych wyginięciem znajduje się około połowa gatunków dzikiej herbaty i mango, 6% orzechów laskowych i 9% pistacji. Badania opublikowane w czasopiśmie Science Advances wykazały, że środki ochronne w odniesieniu do dzikiej kawy są niewystarczające, by utrzymać długoterminowy rozwój światowej produkcji kawy. Analizy wykazały, że 75 dzikich gatunków kawy uważa się za krytycznie zagrożone wyginięciem, 35 nie jest zagrożonych, a o 14 pozostałych przypadkach wiadomo zbyt mało, aby wydać jednoznaczną opinię.

infoplanet lifestyle kawa zagrozona wyginieciem gatunek

– Gdyby nie dzikie gatunki, nasze zasoby kawy do picia byłyby o wiele uboższe. Jeśli spojrzeć na historię upraw, wielokrotnie dziko występujące rośliny przyczyniały się do rozwoju plantacji – stwierdza dr Aaron Davis z Królewskiego Ogrodu Botanicznego w brytyjskim Kew.

W drugim badaniu przeprowadzonym w Global Change Biology stwierdzono, że dziko rosnąca kawa Arabica pochodząca z Etiopii może być zaklasyfikowana jako zagrożona, gdy uwzględnione zostaną prognozy dotyczące zmian klimatycznych. Naturalna populacja tego gatunku prawdopodobnie zmniejszy się o ponad 50% do 2088 roku z powodu samych zmian klimatycznych. Nasiona dziko rosnącej kawy Arabica są wykorzystywane do produkcji wielu odmian popularnej na całym świecie kawy. Ponadto 28% dzikich gatunków kawy rośnie poza obszarami chronionymi, a tylko około połowa jest przechowywana w bankach nasion.

– Biorąc pod uwagę znaczenie kawy Arabica w Etiopii i na świecie, musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, by zrozumieć zagrożenia, z jakimi będziemy musieli się zmierzyć – ocenia dr Tadesse Woldemariam Gole z Forum Środowiska i Kawy w Addis Abebie.

Dzika kawa – dlaczego jej potrzebujemy?

Wielu pijących kawę nie zdaje sobie sprawy, że choć w sprzedaży dostępne są tysiące różnych mieszanek kawy, do ich produkcji używamy ziaren pochodzących z dwóch gatunków – Arabica (Coffea arabica) i Robusta (Coffea canephora). Wszystkie hodowane odmiany pochodzą od wciąż ewoluujących dzikich roślin i mogą być z nimi krzyżowane. Metoda ta jest stosowana w rolnictwie od tysiącleci. Mimo iż w środowisku naturalnych istnieje 122 gatunków kawy, wiele z nich nie nadaje się do produkcji napoju ze względu na nieodpowiedni smak.

infoplanet lifestyle kawa zagrozona wyginieciem dzika kawa

Zdecydowana większość dzikiej kawy rośnie w odległych lasach Afryki i na wyspie Madagaskar. Poza Afryką występuje w krajach, takich jak Indie, Sri Lanca i Australia. Rośliny te są istotne dla przyszłości upraw – mogą posiadać geny, które zostaną wykorzystane wykorzystać do uodpornienia udomowionych odmian na zmiany klimatu czy też nowo pojawiające się choroby.

– W dłuższej perspektywie będziemy musieli wykorzystywać dzikie gatunki kawy, które pozwolą przetrwać światowym uprawom. Musimy zrozumieć zagrożenia związane z hodowlą kawy i upewnić się, że dysponujemy odpowiednimi zasobami, aby je przezwyciężyć – twierdzą naukowcy.

Drzewa kawowe, podobnie jak wiele roślin tropikalnych, mają nasiona, które zwykle nie przeżywają procesu liofilizacji stosowanego w konwencjonalnych bankach nasion. Z tego względu 45% gatunków kawy nie występuje nigdzie poza środowiskiem naturalnym. Mimo to naukowcy maja nadzieje, że nowe dane wyróżnią gatunki, które mogą mieć priorytetowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju sektora produkcji kawy, aby można było podjąć odpowiednie działania w celu ochrony gatunku.

Źródło: BBC

kup artykuly platne