Co by było, gdyby wszystkie 22 miliardy kurczaków na Ziemi uległy pladze takiej jak ptasia grypa? Jak poradziłaby sobie ludzkość? Zamieszki, pandemie, głód – gdyby kurczak zniknął, mielibyśmy poważne kłopoty. To eksperyment myślowy, który pokazuje jak wiele cywilizacji polegało na pojedynczym gatunku.

Wizje świata bez kurczaka

Historia więzi pomiędzy człowiekiem a kurczakiem sięga starożytności. Około 3000 lat temu Polinezyjczycy zabierali ze sobą kurczaki na wyprawy na wyspy Pacyfiku, używając ich kości do wytwarzania igieł do szycia, narzędzi do tatuowania, a nawet instrumentów muzycznych. Starożytni Grecy uważali kurczaka za świętego i wierzyli, że może leczyć choroby – od oparzeń po moczenie nocne. Generałowie rzymscy przed bitwami pytali stado kurczaków o radę. Jeśli ptaki zjadły serce przed rozpoczęciem konfliktu, generałowie mogli spodziewać się zwycięstwa. Jeżeli jednak tylko podniosły dzioby, należało się wycofać. A walka kogutów jest prawdopodobnie najstarszym sportem widowiskowym po boksie.

infoplanet lifestyle swiat bez kurczaka wizje swiata bez kurczaka

Dziś kurczaki są przede wszystkim źródłem pożywienia. W tej roli stały się zdumiewająco popularne, przewyższając liczebnie wszystkie świnie i krowy łącznie. Dodajcie psy i koty, a wciąż kurczaki będą górą. Ludzie pochłaniają prawie 100 mln t mięsa kurcząt i ponad bilion jaj rocznie. W czasie Super Bowl Amerykanie zjadają szacunkowo 1,25 miliarda skrzydełek kurczaka w ciągu jednego dnia.

Jednak ta popularność jest zaskakująco nowa. Jeszcze w 1950 roku Amerykanie jedli 2 razy więcej czerwonego mięsa niż kurczaka. Dziś proporcja jest odwrotna. Wzrost popularności kurcząt rozpoczął się po drugiej wojnie światowej, kiedy amerykańscy hodowcy drobiu opracowali ptaka do masowej produkcji, który miał większe mięśnie piersiowe, wymagał mniejszej ilości paszy, potrzebował znacznie mniej czasu na dojrzewanie i dawał delikatne mięso, które można było wyrzeźbić niemal jak stek. Kurczak zasila obecnie ogromny przemysł drobiowy na całym świecie. Chociaż ludzie w Azji nadal jedzą mniej kurczaków niż mieszkańcy Ameryki Północnej, nadrabiają zaległości: kurczak już prawie prześciga tradycyjnego chińskiego faworyta wieprzowinę jako najbardziej popularne mięso na świecie.

– Gdyby zginęły kurczaki stanęlibyśmy przed wizją głodu na świecie. Blisko jedna trzecia światowego zaopatrzenia w mięso i prawie wszystkie jego wówczas znikną. Mogą wystąpić pandemie i zamieszki, wyzwalając kryzys o ogromnych rozmiarach. To może wydawać się naciągane, biorąc pod uwagę, jak powszedni jest to ptak. Ale jako wszechobecne źródło pożywienia dotarł do niemal każdego zakątka ludzkiej cywilizacji – mówi Olivier Hanotte, biolog molekularny z University of Nottingham w Wielkiej Brytanii, który badał znaczenie kurczaków na całym świecie.

Co byśmy zrobili bez kurczaka?

Ostatnie wydarzenia sugerują, że bez kurczaka moglibyśmy mieć poważne kłopoty. Meksykanie jedzą więcej jajek niż ktokolwiek inny – średnio około 330 każdego roku. Kiedy w 2012 roku ceny jaj w Meksyku wystrzeliły po uboju milionów chorych ptaków, demonstranci wyszli na ulice w  protestach zwanych „kryzysem wielkiego jajka”. Również w Egipcie podczas protestów w 2011 roku demonstranci wołali: „Jedzą gołębie i kurczaka, ale jemy fasolę każdego dnia!”. Kiedy ostatnio w Iranie kurczaki zdrożały trzykrotnie, producenci telewizyjni zostali ostrzeżeni, aby nie emitować materiałów, na których ktoś je kurczaka, aby uniknąć zamieszek. W całej Zatoce Perskiej w Arabii Saudyjskiej karma dla kurcząt jest dotowana, aby utrzymać ceny mięsa na niskim poziomie.infoplanet lifestyle swiat bez kurczaka co bysmy zrobili bez niego

Dlaczego kurczak wyłonił się jako najważniejszy gatunek zwierząt dla ludzkości? Odpowiedź leży częściowo w jego niezwykłej zdolności adaptacyjnej. Charles Darwin, który spędził dużo czasu i pieniędzy na badaniu kurczaków, był jednym z pierwszych osób, które zdały sobie z tego sprawę. Zbierał kurczęta z całego świata, z których wiele przekazał do Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Poprzez badania Darwin wywnioskował, że wszystkie odmiany domowych kurcząt pochodzą od bażanta z południowej Azji. Jego wnioski zostały potwierdzone w 2004 roku, kiedy genom ptaka został zsekwencjonowany.

– To, co wyróżnia kurczaka, to jego różnorodność genetyczna. To prawdopodobnie najbardziej zróżnicowany genetycznie gatunek zwierząt gospodarskich, z wyjątkiem wieprzowiny. Pomogło to nie tylko kurczakowi wiejskiemu zadomowić się na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale także umożliwiło hodowlę tego, co amerykański ornitolog William Beebe nazwał „pięknymi, dziwacznymi lub potwornymi rasami” kurcząt – mówią naukowcy.

Wyobraźmy sobie zastąpienie kurczaka mięsem innych zwierząt hodowlanych. Wołowina, która stanowi około 1/4 mięsa jedzonego w USA, byłaby najbardziej katastrofalnym zamiennikiem. Przy zamianie kilogram za kilogram, musielibyśmy znaleźć ponad 1000% więcej ziemi niż jest obecnie wykorzystywane do produkcji kurczaków, a więc obszar większy niż Chiny i Indie. W przypadku innych rodzajów bydła, ziemia przekształca żywność w mięso znacznie mniej wydajnie niż w przypadku kurczaków, więc nawet jeśli zwrócilibyśmy się całkowicie do intensywnie hodowanego bydła karmionego zbożem, musielibyśmy zapewnić im ośmiokrotnie więcej paszy, aby uzyskać taką samą ilość mięsa. Biorąc pod uwagę, że żywność dla zwierząt gospodarskich zajmuje już około jednej trzeciej ziemi uprawnej na Ziemi, mogłoby zabraknąć miejsca.

Szczepionki z kurczaka

Tyle o żywieniu. Kurczak odgrywa bowiem również inną, bardziej ukrytą rolę w społeczeństwie: jego jajka są kluczowe dla przygotowania szczepionki przeciw grypie. Aby wyprodukować 400 mln dawek hodowane szczepy grypy są wstrzykiwane do zapłodnionych komórek jajowych, bogatego w składniki odżywcze i poza tym sterylnego środowiska, w którym wirus szybko się rozmnaża. Napełniony wirusem płyn jest zbierany, a wirus zabity lub osłabiony. W przybliżeniu jedno jajko pozwala na powstanie jednej szczepionki. „To najtańszy sposób na ich wyprodukowanie, a jeśli kurczak zniknie, jeden sezon grypowy może zabić 50 tys. ludzi w samych Stanach Zjednoczonych” – mówi Doris Bucher, mikrobiolog, którego laboratorium w New York Medical College.

infoplanet lifestyle swiat bez kurczaka szczepionka z kurczaka

Z powodu obaw o to, co może się stać, gdy znikną kurczęta, Stany Zjednoczone sfinansowały większość poszukiwań alternatywy dla szczepionki na bazie jaj. Taką alternatywę o nazwie Flucelvax opracowała szwajcarska firma farmaceutyczna Novartis. Szczepionka jest hodowana w linii komórek nerkowych cocker spaniela. Specyfik został zatwierdzony w Europie w 2007 roku (pod nazwą Optaflu), a w 2012 roku – w USA. Lek jest zatwierdzony tylko dla osób w wieku co najmniej 18 lat. Potrzeba czasu, aby trafił na rynek międzynarodowy.

Oczywiście pośród zamieszek, niedożywienia i chorób, zniknięcie jaj zmieniłoby również przemysł cukierniczy – twierdzi Ludwig Hely, szef cukierni w hotelu The Savoy w Londynie. Jak przekonuje, to zdecydowanie najtrudniejszy składnik do zastąpienia, który nadaje strukturę i lekkość. Substytut mogłyby stanowić jajka kaczek lub przepiórek, ale ich względna rzadkość spowodowałaby, że ciasto byłoby kosztowną ucztą. Jason Sellers, szef kuchni w jednej z najlepszych amerykańskich restauracji wegańskich Plant, twierdzi, że czasami nie da się zastąpić jajek.

Konsekwencje exodusu kurczaka nie byłyby wcale złe pod względem chociażby zachorowań na salmonellę. Bakteria, która jest najczęściej spotykana na surowym kurczaku, co roku zabija około 115 tys. osób na całym świecie. Ponadto każdego, kto niepokoi się dobrostanem zwierząt, z pewnością ucieszyłby fakt, że miliardy kurczaków, które zgodnie z prawem większości rządów nie są chronione, zostaną wreszcie uwolnione, nawet kosztem wyginięcia.

Źródło: CNN

kup artykuly platne