Uzależnienie to skomplikowany stan. Nawet specjaliści od zdrowia psychicznego definiują go w różny sposób, choć jest kilka punktów wspólnych. Jeśli substancja lub zachowanie szkodzi tobie lub twoim związkom, jeśli trudno ich konsekwentnie unikać lub jeśli cały czas masz na ten stan ochotę, możesz być uzależniony. W latach 70. i 80. psycholodzy zastrzegali słowo „uzależnienie” dla substancji takich jak alkohol i papierosy. Jednak w XXI wieku technologia skanowania mózgu wykazała, że te same miejsca w mózgu związane z nagrodą mogą pobudzać również inne zachowania.

Uzależnienie od smartfonów

Zastanów się: czy jesteś uzależniony od swojego smartfona? Codziennie spędzamy wiele godzin zaglądając w nasze telefony, sprawdzamy je średnio 150 razy dziennie. Połowa nastolatków twierdzi, że jest uzależniona. Projektanci aplikacji wiedzą o tym i starają się stworzyć aplikacje jak najbardziej uzależniające, aby zatrzymać klientów. Może nadszedł czas na wprowadzenie pewnych ograniczeń, takich jak kilka godzin w ciągu dnia poświęconych na życie bez telefonu?

Uzależnienie od kofeiny

Być może nie potrzebujesz odwyku, ale kofeina, podobnie jak leki, może uzależniać. Jeśli spróbujesz rzucić picie kawy, pojawią się objawy odstawienia, takie jak mdłości, wyczerpanie, trudności z koncentracją. To zła wiadomość dla ponad 80% ludzi w wielu krajach, którzy codziennie spożywają kofeinę. Kofeina trafia prosto do mózgu, gdzie zastępuje strukturalnie podobną, naturalną substancję chemiczną wytwarzaną przez nasze ciało – adenozynę. Adenozyna jest tym, co sprawia, że czujesz się senny po aktywnym dniu. Jednak jeśli receptory komórkowe, które zazwyczaj otrzymują adenozynę, są wypełnione kofeiną, nie chce ci się spać. Dobra wiadomość jest taka, że po około 2 tygodniach mózg odzwyczaja się od kofeiny.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba kawa

Uzależnienie od cukru

Według jednego z badań, cukier sprawia, że twój mózg jest silniejszy niż po spożyciu kokainy. To, czy cukier rzeczywiście uzależnia, jest kontrowersyjne. Jednak jedzenie go w zbyt dużej ilości powoduje pewne objawy uzależnienia. Cukier może nie być jedynym pokarmem, który naśladuje zachowania uzależniające. Kiedy twoi przodkowie chodzili po sawannie szukając jedzenia, ich mózgi były zaprogramowane do zwiększonej reakcji energetycznej, gdy coś słodkiego, słonego lub tłustego dotknęło ich warg. Twoje ciało nie działa inaczej. Różnica polega na tym, że jesteś w innym środowisku. Teraz pyszne potrawy są wszędzie, ale twój mózg nadal doświadczał intensywnej przyjemności, kiedy jesz pyszne produkty, co sprawia, że trudno im się oprzeć.

Uzależnienie od zakupów

Czy czujesz się zagubiony bez kart kredytowych? Czy zakupy wywołały kiedyś kłótnie z najbliższymi? Kłamałeś kiedyś o swoich wydatkach? Oto niektóre z pytań, które mogą zostać zadane przez specjalistę, który chce ocenić twój poziom uzależnienia od zakupów. Podobnie jak bardziej znane nałogi, takie jak palenie czy picie, uzależnienie od zakupów daje dużą nagrodę, po której następuje wielkie rozczarowanie. Kiedy po raz pierwszy coś kupisz, ten nowy, błyszczący obiekt da ci uczucie radości. Ale po tym krótkim emocjonalnym maksimum często pojawia się poczucie winy i wyrzuty sumienia. Wiele osób uzależnionych od zakupów nigdy nawet nie otwiera ani nie nosi tego, co kupiło.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba zakupy

Uzależnienie od hazardu

Uzależnienia zapewniają krótkie, intensywne wzloty, a następnie emocjonalne upadki. Hazard nie różni się niczym od innych uzależnień. Kiedy gracze wygrywają dużo, czują się wspaniale. Problem z hazardem wykazuje jednak tendencję do podążania za pewnymi wzorcami. Kiedy ktoś jest uzależniony od hazardu, może kłamać, o ile gra. Co więcej, może grać nawet wtedy, gdy nie ma pieniędzy na wsparcie swoich zakładów. Jeśli brzmi to znajomo, pomocne może się okazać poradnictwo w zakresie uzależnień.

Uzależnienie od chirurgii plastycznej

Medycyna estetyczna niekoniecznie jest szkodliwa. Jednak niektórzy ludzie uciekają się do niej z niewłaściwych powodów, na przykład żeby poprawić poczucie własnej wartości. Jedna do trzech osób na sto doświadcza zaburzenia dysmorfii ciała (BDD) – stanu psychicznego, który powoduje, że mają obsesję na punkcie wyimaginowanych niedoskonałości w wyglądzie. BDD jest 15 razy częstszy u osób poszukujących zabiegów medycyny estetycznej. Chociaż wielu chirurgów plastycznych stara się unikać leczenia osób cierpiących na BDD, nie wszyscy odnoszą sukcesy. Jedno z badań wykazało, że tylko 2% osób poddanych operacji wykazuje poprawę w zakresie objawów BDD. Choć większość osób z BDD czuje się lepiej z powodu poprawy wyglądu części ciała, którą zoperowano, często wykazują tendencję do gorszego samopoczucia przenosząc swój obszar obsesji na inną część ciała. Może to prowadzić do błędnego koła chirurgii plastycznej, które jest uzależniające.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba medyyna estetyczna

Uzależnienie od opalania

Opalanie wysyła sygnały przyjemności do mózgu, podobnie jak leki uzależniające. Czy jesteś uzależniony od opalania? Promieniowanie UV powoduje raka skóry, ale mimo to wiele osób nie może im się oprzeć. Ale czy są uzależnieni? Jedno z badań mieszkańców Teksasu wykazało, że ponad połowa spełniała kryteria uzależnienia od opalania. Częste opalanie powoduje przyjemność i poprawia samopoczucie. Uwalnia endorfiny oraz substancje chemiczne związane z przyjemnością, to relaksuje i poprawia nastrój jak wiele uzależniających leków. Zaprzestanie opalania może powodować znajome oznaki uzależnienia. Niektórzy podejrzewają, że może to prowadzić do innych nałogów, w tym używania narkotyków i palenia.

Uzależnienie od ćwiczeń

Ekstremalne ćwiczenia mogą uzależnić. Nawet zdrowe czynności mogą stać się uzależniające, gdy zostaną podjęte w sposób skrajny. Ćwiczenie jest jednym z nich. Dotyczy to niewielkiej liczby osób aktywnych. Jedną z kluczowych oznak uzależnienia od ćwiczeń jest kontynuacja treningu nawet podczas kontuzji.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba cwiczenia

Uzależnienie od mediów społecznościowych

Media społecznościowe mogą prowadzić do kompulsywnych zachowań, ponieważ internet jest wszędzie, a co najmniej 28% czasu spędzonego przed internetem poświęcamy mediom społecznościowym. W przypadku nastolatków ten odsetek może być wyższy: średnio 3 godziny dziennie na Twitterze, Snapchacie, Instagramie i innych. Dla niektórych niekontrolowane korzystanie z Internetu może stać się psychologicznie problematyczne. Podobnie jak media społecznościowe, idea uzależnienia od nich jest dość nowa. Specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym nie zdecydowali, czy spełnia on kryteria zaburzenia. Niektórzy twierdzą, że tak. Wszystkie polubienia i komentarze mogą być stymulujące. Lepiej dopilnuj, żeby nie stymulowały one przymusu.

Uzależnienie od seksu i porno

Seks może być dla niektórych ryzykowny i szkodliwy. Dla większości ludzi seks jest przyjemnym sposobem na dzielenie się uczuciem i intymnością. Jednak przyjemność z seksu może być uzależniająca. Nie chodzi o to, jak często uprawiasz seks lub ilu masz partnerów, ale czy seks zaczyna rządzić twoim zżyciem. Osoby uzależnione od seksu cierpią z powodu swojej obsesji. Ich życie seksualne staje się autodestruktywne, sabotuje pracę i relacje. Seks i pogoń za seksem mogą zajmować tyle czasu, że inne aspekty życia przestają istnieć. Osoby uzależnione od seksu mogą uprawiać seks w niebezpieczny sposób, mogą nie być w stanie przestać, choć sam seks będzie niesatysfakcjonujący.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba seks

Uzależnienie od miłości

Miłość, która powoduje szkodę, taką jak znęcanie się lub przymus, może być uważana za uzależniającą. Czy zakochujesz się łatwo i często? Czy czujesz się bezsilny, kiedy jesteś z kimś kogo kochasz? Czy bycie z dala od twojej miłości wpędza cię w paskudny nastrój? Takie zachowanie może być normalne, ale może również sugerować uzależnienie. Psychologowie debatują, jak opisać uzależnienie od miłości. Niektórzy mówią, że ciało naturalnie reaguje pozytywnie na uczucie miłości, więc miłość nie może uzależniać. Inni mówią, że miłość uzależnia tylko wtedy, gdy powoduje poważne negatywne konsekwencje, takie jak znęcanie się lub przymus seksualny. Jeszcze inni twierdzą, że wszelka miłość ma uzależniające tendencje. Na pewno kiedy jesteś zakochany zmienia się chemia twojego ciała. Twój organizm uwalnia dopaminę, oksytocynę, serotoninę i inne hormony związane z przyjemnością i nagrodą.

Uzależnienie od tatuaży

Jeden na pięciu dorosłych w USA ma co najmniej jeden tatuaż, a wielu entuzjastów tatuażu nie może zatrzymać się na jednym. Psycholog Viren Swami przeprowadził kilka badań na temat tatuaży. Mówi, że ludzie spędzają od 2 do 7 lat na poszukiwaniu nowych tatuaży.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba tatuaze

Uzależnienie od gier wideo

Kraje takie jak Chiny leczą młodzież z uzależnień od gier wideo. Czy możesz być uzależniony od gier? Dzisiejsze gry wideo są zaprojektowane tak, jak automaty do gier – aby stopniowo wypłacać nagrody swoim graczom. Chociaż psychologowie nie zdefiniowali jeszcze problemu gier wideo jako uzależnienia, został on włączony jako temat, który wymaga dalszych informacji w najnowszym wydaniu DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Nie czekając na aprobatę społeczności psychiatrycznej, niektóre kraje zaczęły leczyć młodych graczy. Chiny i Korea Południowa już finansują kliniki, aby zwalczać to, co jest postrzegane jako zagrożenie dla zdrowia publicznego. Tymczasem trwają badania nad tym, co może definiować uzależnienie od gier wideo. Jedna z możliwości obejmuje GTP (zjawisko transferu gier) – stan, w którym zapalony gracz może zacząć doświadczać wirtualnej rzeczywistości świata gry, która narusza rzeczywisty świat.

Uzależnienie od aerozolu do nosa

Choć naśladuje wiele objawów uzależnienia, aerozol do nosa sam w sobie nie jest uzależniający. Niektóre spraye do nosa mogą powodować efekty przypominające uzależnienie. Są to donosowe leki przeciwhistaminowe. Kiedy je zażywasz dłużej niż zalecane od 4 do 6 dni, mogą wywoływać kichanie i wyciek z nosa. Może to spowodować, że niektórzy będą używać coraz więcej leków, aby odczuć taką samą ulgę.

infoplanet lifestyle uzaleznienie przyjemnosc czy choroba aerozol

Uzależnienie od żucia lodu

Niektórzy ludzie mają silną tendencję do żucia i jedzenia artykułów nieżywnościowych. Żucie lodu nie jest dobrym pomysłem, może doprowadzić do starcia zębów, jednak niektórzy ludzie bardzo potrzebują tego uczucia. Pagofagia to forma zaburzenia, które odnosi się do jedzenia rzeczy, które nie są pokarmem. Wiele jej form wydaje się być związanych z niedoborami żywieniowymi lub niedożywieniem. Naukowcy sądzili kiedyś, że jedzenie produktów nieżywnościowych, w tym niedopałków papierosów, mydła i brudu, zapewniało brakującą substancję mineralną w diecie zjadacza. Teraz jest to ogólnie uważane za nieprawdziwe. W rzeczywistości może być dokładnie odwrotnie: czasami spożywanie nieużywanych produktów może powodować braki.

Uzależnienia to przyjemne zachowania, które prowadzą do zaspokojenia pragnień. Choć wiele uzależnień ma wspólne podłoża, eksperci nie zgadzają się co do niektórych z nich. Tak więc definicja uzależnienia wydaje się zmieniać. Ale czy twój przymus sprawdzania smartfonu jest taki sam jak uzależnienie od alkoholu? Skany mózgu pokazują, że reagują podobne punkty (ośrodki nagradzania w mózgu), ale nie ma zgody co do tego, jak bardzo można porównać poszczególne formy uzależnień.

kup artykuly platne